Elektriciteitsnetwerk

Tot mijn ontsteltenis las ik het betoog van M. Lijesen en S. Onderstal om elektriciteitsnetwerk en levering te splitsen (NRC Handelsblad, 10 maart). De betoogde argumenten voor deze splitsing zijn eerder ideëel dan gefundeerd. Verhoogde concurrentie hoeft niet altijd in het belang te zijn van de consument, de privatisering van de spoorwegen door Thatcher wordt toch ook niet door iedereen gewaardeerd? De bezwaren uit de politiek en van de huidige aanbieders worden daarom ook onterecht te snel weggewimpeld in het betoog.

Een vergelijking met een succesvolle mobiele telefoonmarkt is misschien wel handig maar deze gaat wel mank. De energiemarkt is gebonden aan veel grote technische beperkingen, zeker voor nieuwe aanbieders. De plaatsing van een gsm-mast duurt zo'n twee jaar, een elektricteitscentrale twintig, die ook nog een veel grotere afschrijving heeft. Omdat tekorten niet snel gecompenseerd kunnen worden, is planning op extreem lange termijn cruciaal.

Nog niet te spreken over de beperkingen op elektriceitimport, -export en -netwerk. Sleutelen aan de energiemarkt kan nog altijd Californische gevolgen voor de Nederlandse economie opleveren. Het beleid voor de energiemarkt kan beter vergeleken worden met de deregulering van de aanleg van ondergrondse leidingen. Het staatsbedrijf heeft een zeer betrouwbaar netwerk voor de economie achtergelaten, de prioriteiten liggen echter anders voor een commerciële aanbieder met een los, moeilijker controleerbaar en geprivatiseerd netwerk.

Het privatiseren van deze netwerken is niet mogelijk, alleen al doordat andere netwerkbeheerders geen netwerk mogen of gaan aanleggen door ruimtelijke-ordeningsbepalingen en hoge investeringskosten op een kleine groeimarkt, er is toch ook geen tweede Railinfrabeheer is onstaan.

Goede marktwerking is puur gebaseerd op vraag en aanbod, geen bereik tijdens de jaarwisseling is iets overkomenlijks voor de consument, maar stroomuitval? Als het beleid fout uitpakt, bestaat het gevaar van een jarenlange bevriezing van de economie. Gezien deze mogelijke gevolgen kan geen enkele speler in deze discussie uitgesloten worden en moet langer stilgestaan worden bij het beleid.