Alleen LPF is bang voor hoofddoek

Gisteren debatteerde de Tweede Kamer, op initiatief van de LPF, over de hoofddoek. Zeer tegen de zin van de andere partijen.

Toelaten dat een ambtenaar in werktijd een hoofddoek draagt, is dat een teken dat de staat neutraal is?

Nee, zegt de LPF, want een neutrale staat betekent dat de burger ,,niet geconfronteerd wordt met religieuze uitingen''. Juist wel, zeggen alle andere partijen in de Tweede Kamer en het kabinet. Een staat die neutraal is respecteert de grondrechten van ambtenaren op een eigen levensbeschouwelijke identiteit. ,,Ook als dat gepaard gaat met uiterlijke kenmerken'', aldus minister De Graaf (Bestuurlijke Vernieuwing), die binnenkort komt met een notitie over kledingvoorschriften voor ambtenaren.

De Tweede Kamer debatteerde gisteren al over deze vragen op verzoek van Kamerlid Eerdmans (LPF). Met tegenzin, al was het maar omdat binnen een paar weken het 'grote' integratiedebat wordt verwacht, naar aanleiding van het rapport van de parlementaire onderzoekscommissie Blok over dertig jaar integratiebeleid. De VVD noemde het voorschot daarop van gisteren ,,volstrekt overbodig'', CDA-Kamerlid Sterk vond het een ,, praktijkvoorbeeld van hijgerigheid''.

Maar Eerdmans had haast, nadat vorige week betrokkenheid van het ministerie van Justitie was gebleken bij het ontwerpen van een (veilige) hoofddoek voor vrouwelijke gevangenbewaarders. Eerdmans bepleit juist invoering van een algemeen verbod voor ambtenaren op religieuze uitingen. Naar het voorbeeld van Frankrijk, waar de hoofddoek voor ambtenaren en op publieke scholen uit naam van de neutraliteit van de staat verboden is. Het is een ,,fundamenteel probleem dat de samenleving raakt'', vindt hij. ,,Het Nederlandse publiek wil een neutrale staat.''

In de Tweede Kamer zorgde deze stelling gisteren voor een nieuwe aflevering in de af en toe oplaaiende politieke cultuurclash tussen de LPF en de andere partijen. ,,Nederland is geen Frankrijk'', hield CDA-woordvoerder Sterk Eerdmans voor. Nederland ,,wil geen discussie'' over expressie van geloof in de openbare ruimte. Volgens ChristenUnie-woordvoerder Huizinga-Heringa komt Eerdmans' neutrale staat neer op het ,,verbieden van grondrechten''. Kamerlid Azough (GroenLinks) hield Eerdmans het Edict van Nantes (1598) voor om te betogen dat scheiding van kerk en staat niet gericht was op het weren van religie uit het openbare leven, ,,maar juist het omgekeerde'': de Staat heeft zich niet te mengen in de religie van zijn onderdanen. En, wilde zij weten ,,is een autochtone man van 50 jaar met kwastjes op zijn schoenen uit het Gooi dan wél per definitie neutraal?''.

Kamerlid Van Ham (D66) vond het ,,een kwestie van smaak''. Hij spoorde de LPF aan tot ,,dulden, leven en laten leven''. De ChristenUnie noemde ,,verdraagzaamheid van religies heilzaam voor de samenleving''. CDA'er Sterk daagde Eerdmans uit ,,eerlijk'' te zeggen waar het de LPF écht om gaat: ,,U wil de islam verbieden.''

Eerdmans wond zich op over zulke ,,dommigheden''. Het enige verschil met de andere partijen, zo betoogde hij, is dat hij niet de vrijheden van de ambtenaar als criterium neemt, maar het gevoelen van de burger. En die wil volgens hem ,,gewoon niet geconfronteerd worden'' met religieuze uitingen van ambtenaren. Die dragen dan immers ,,namens de staat'' een opvatting uit, en dat werkt ,,desintegrerend''. Een kwestie van smaak zou het zijn als maar een paar ambtenaren een hoofddoek dragen. ,,Maar als het er veel zijn, is het een probleem.'' Naar Frans voorbeeld wil Eerdmans ook een verbod op het opzichtige katholieke kruis en het keppeltje, maar vooral op de hoofddoek. ,,Ik wil niet dat de islam de overheid binnentreedt''.

Tenslotte diende Eerdmans, zonder steun van andere partijen, een motie in tegen ,,provocerende kledingstukken'' voor ambtenaren. Dat wil ook Leefbaar Rotterdam. De Rotterdamse gemeenteraad stemt vanmiddag over twee moties waarin de partij voorstelt het dragen van hoofddoeken in het openbaar onderwijs in de stad en bij gemeenteambtenaren te verbieden. Daar wordt geen meerderheid voor verwacht.