Genees ook de armen

Tuberculose komt terug als ongeneselijke ziekte. Niet omdat er geen geneesmiddelen tegen zijn, maar omdat de effectieve antibiotica slordig zijn gebruikt. Overal ter wereld zijn antibiotica zonder doktersvoorschrift te koop en dan worden medische kuren niet afgemaakt. Zo worden bacteriestammen resistent tegen antibiotica. De multiresistente tbc is in arme landen meestal dodelijk, in Nederland is die gedurende wel anderhalf tot twee jaar met dure paardenmiddelen te behandelen. De Wereldgezondheidsorganisatie meldt een alarmerende groei van multiresistente tbc in China, Israël, Zuid-Afrika, de Baltische republieken, Zuid-Rusland en Centraal-Azië. In Polen zijn al honderden gevallen. Wereldwijd zijn er 300.000 multiresistente tbc-patiënten.

De uitbreiding van de EU brengt niet alleen vrijer verkeer van personen, maar ook van ziektekiemen met zich mee. De nieuwe EU-burgers hoeven niet meer op tbc te worden gescreend als ze hier komen wonen en werken. Deze week meldde het Tuberculosefonds een uitbraak van multiresistente tbc onder zes Nederlanders die in contact waren geweest met één Oost-Europese patiënte. De bacterie kan enkel door hoesten worden overgebracht. Er is geen vaccin.

Dat betekent dat de overheden van de oude en nieuwe EU-lidstaten zich samen intensief met de bestrijding van tbc moeten bezighouden en niet op een euro moeten kijken. Buiten de EU verricht de Wereldgezondheidsorganisatie goed werk door registratie van gevallen en de verbreiding van een gestandaardiseerde behandelmethode.

Behandeling van gewone tbc kost volgens de Wereldgezondheidsorganisatie wereldwijd gemiddeld tien dollar, terwijl met behandeling van alleen al de gemelde kleine uitbraak van de multiresistente variant in Nederland honderdduizenden euro's zijn gemoeid. Dan zijn preventiemaatregelen goedkoper. Voor die preventie zijn landen met een algemene ziektekostenverzekering beter toegerust dan landen zoals Amerika waar grote groepen onverzekerd zijn. Nationaal moet meer worden getest op tbc. In Nederland gebeurt dat al met daklozen. Het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen is gewenst, maar uiteindelijk kan alleen internationale samenwerking en toezicht op genezing de wereldwijde epidemie indammen. Ter voorkoming van epidemieën moeten ook illegalen behandeld kunnen worden. Het voorbeeld van tbc laat zien dat de gezondheid van arme burgers ook in het belang is van de rijkeren.