Bouwers verdeelden werk Vinex-locaties

Aannemers hebben werkzaamheden bij de bouw van grote nieuwbouwwijken in het land, op de zogenoemde Vinex-locaties, in strijd met de wet verdeeld volgens een toerbeurtsysteem.

Dat blijkt uit de `schaduwboekhouding' van een bouwbedrijf, waarvan een deel in het bezit is van deze krant. Voormalig voorzitter M. Vos van de parlementaire enquêtecommissie Bouwnijverheid, die inzage heeft gehad in de boekhouding, wil nader onderzoek naar kartels bij de bouw op Vinex-locaties. Volgens Vos zijn de documenten authentiek. Het gaat om afspraken van Baas Installatietechniek uit Waddinxveen, onderdeel van het concern TBI.

Minister Brinkhorst (Economische Zaken) schreef 19 januari in een brief aan de Kamer dat niets gebleken was van mogelijke overtredingen van de Mededingingswet bij de ontwikkeling van Vinex-locaties. ,,De NMa (Nederlandse Mededingingsautoriteit, red.) heeft in het verkregen materiaal geen aanwijzingen aangetroffen die de start van een nieuw mededingingsrechtelijk onderzoek naar Vinex-locatieontwikkeling rechtvaardigen'', aldus de minister.

In de schaduwboekhouding van het bedrijf Baas wordt onder meer melding gemaakt van het bestaan van een ,,Haagse regio (VINEX) beurtsysteem'' onder aannemers die kabels, leidingen en riolen aanleggen.

De verboden afspraken, die de concurrentie op prijs uitschakelden, zijn gemaakt tussen 1996 en 2001 voor de locaties Ypenburg (Den Haag), Oosterheem (Zoetermeer), Boterdorp (Rotterdam) en IJburg (Amsterdam).

Voorzitter G. Woudenberg van de raad van bestuur van TBI, het moederbedrijf van Baas, geeft toe dat in het verleden ook door zijn dochterbedrijven illegale afspraken gemaakt zijn. ,,Of Baas daarbij was, weet ik nu niet. We hebben 120 dochters. Op dit moment proberen we zicht te krijgen op wat er gebeurd is. Wij werken mee aan het NMa-onderzoek. De eerste boekhoudingen zijn ingestuurd. Duidelijk is dat vooroverleg in de héle bouw voorkwam.'' Baas zelf weigert elk commentaar.

Tijdens het onderzoek door de enquêtecommissie is vaker het vermoeden geuit dat ook bij nieuwbouwwijken prijsafspraken zijn gemaakt, zonder dat de commissie daar de hand op kon leggen.

In de nu opgedoken schaduwboekhouding staan prijsafspraken op Vinex-locaties met een gezamenlijke waarde van zo'n vijftig miljoen euro. De boekhouding bevat veel verwijzingen naar het toerbeurtsysteem: ,,Beurt!'' staat er bij de opdracht ,,Ypenburg-deelplan 1 kombi'' in 1998. Een jaar later was er ,,combiwerk Vinexlokaties 13.000 woningen'' met de aantekening: ,,inwisselen BINNEN project, mits overleg anders!''.

Deze praktijken gingen door tot eind 2001, vlak vóór de ophef over de schaduwboekhouding van aannemer Koop.

Minister Brinkhorst (Economische Zaken) wil bestuurders van bouwondernemingen persoonlijk aansprakelijk stellen als zij direct betrokken zijn bij illegale prijsafspraken. Hij wil in de Mededingingswet een bepaling opnemen die het de NMa mogelijk maakt om boetes op te leggen tot 450.000 euro. Brinkhorst zei dat gisteren in de Tweede kamer. Volgens Brinkhorst hebben bouwbedrijven inmiddels tientallen schaduwboekhoudingen ingeleverd bij de NMa. Die bedrijven geven daarmee gehoor aan een oproep van de minister aan de bouwsector om voor 1 mei `schoon schip' te maken met het verleden.

De beroepsvereniging van registeraccountants, Nivra, heeft haar leden deze week opgeroepen om in jaarverslagen melding te maken van ingeleverde schaduwboekhoudingen bij de NMa. Als de klant daar niet aan meewerkt, mag de jaarrekening niet worden goedgekeurd. De Nivra, die regels opstelt voor zo'n 13.000 registeraccountants, schrijft dat in aan alle leden.

www.nrc.nl dossier bouwfraude