Britten vrezen herhaling `Madrid' in Londen

De aanslagen in Madrid hebben volgens politici het risico verhoogd op een soortgelijke aanslag in de aanloop naar de Britse verkiezingen, verwacht in het voorjaar van 2005. ,,De terroristen hebben in Spanje geconcludeerd dat ze de regering ten val hebben gebracht en de terugtrekking van Spaanse troepen uit Irak hebben veroorzaakt'', zegt een anonieme Labour-parlementariër vandaag in de Financial Times. ,,Het is moeilijk te geloven dat ze hetzelfde niet in het Verenigd Koninkrijk zullen proberen.''

Die verkiezingen kunnen, zeker na nieuwe terreuraanslagen, sterk in het teken van `Irak' komen te staan. Volgens Peter Kilfoyle, een voormalig staatssecretaris van Defensie en een tegenstander van Britse deelname aan de oorlog in Irak, hebben de aanslagen in Madrid ,,de weerzin onder de bevolking over de oorlog in Irak opnieuw doen oplaaien''. Volgens hem zou een aanslag in Londen hetzelfde effect hebben.

Volgens Robin Cook, afgetreden als Labour-fractievoorzitter uit protest tegen `Irak', illustreren de gebeurtenissen in Spanje dat de aanval op Irak averechts heeft gewerkt voor de bestrijding van terrorisme. ,,We hebben bijgedragen aan de polarisering van de publieke opinie tussen de islamitische wereld en het Westen'', aldus Cook gisteren tegen de BBC. ,,We hebben een helder nieuw focus gegeven voor de ontevredenheid en een heel nieuw terrein van operaties voor Al-Qaeda.''

De Britse regering probeerde gisteren een verband `Madrid' en Irak te ontzenuwen. Minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw zei, ook tegen de BBC, dat Al-Qaeda lang voor `11 september' en de oorlog in Afghanistan en Irak actief was, zoals bleek uit een aanslag in New York (1993) en de aanslagen op de Amerikaanse ambassades in Oeganda en Kenia (1998). Straw zei ook dat ,,niemand het idee moet krijgen dat je veiliger voor Al-Qaeda bent als je in een land woont dat tegen militaire actie in Irak is.''

De politieke verhoudingen over Irak liggen in Spanje anders dan in het Verenigd Koninkrijk. De Britse `volkswoede', hoewel groot, was kleiner dan in Spanje. En de Conservatieve oppositie steunde premier Blair in zijn Irak-beleid. Verder zou premier Aznar de nederlaag van zijn partij hebben verhaast door zijn pogingen de schuld voor de aanslag meteen bij de ETA te leggen. In José María Aznar verliest premier Tony Blair meer dan zijn belangrijkste Europese bondgenoot in de coalitie tegen Irak. Aznar was ook een medestander in Europees verband die de Frans-Duitse invloed op economisch terrein hielp verdunnen. Aznars opvolger Zapatero heeft daarentegen gezegd opnieuw aansluiting bij Parijs en Berlijn te willen zoeken. Downing Street is ook bang dat Zapatero de vastgelopen onderhandelingen over de Europese grondwet wil vlottrekken, waardoor Blair tijdens zijn verkiezingscampagne strijd zou moeten leveren over een referendum dat hij hoopt te vermijden.

Zapatero's overwinning was voor Blair een koude douche, al gaat het om een mede-sociaal democraat. Hij had Aznars gedoodverfde opvolger, Mariano Rajoy, al in Londen ontvangen. Gisteren sprak hij een kwartier met Zapatero in een gesprek dat, althans in Londen, ,,warm'' werd genoemd. De nieuwe premier zei gisteren, minder warm, dat Blair en Bush hun campagne in Irak op ,,leugens'' hadden gegrondvest.