Valencia

Als ik mensen van buiten Amsterdam sprak, kon ik niet nalaten fijntjes op te merken dat ik nog nooit bestolen of beroofd was. Ongeloof was mijn deel. Kom zeg, in Amsterdam kon je toch, als je niet uitkeek, elke dág have en goed verspelen aan allerlei booswichten?

Welnee, zei ik dan met de luchtigheid van de man van de wereld, in die provincieplaats van jou kan het 's avonds laat heel wat unheimlicher zijn.

Sinds kort moet ik me iets bescheidener opstellen. Ik kreeg namelijk een brief van de Postbank met de volgende tekst: ,,Geachte cliënt, uit onderzoek is naar voren gekomen dat derden hebben getracht te frauderen met uw giropas. Wij hebben uit preventief oogpunt uw giropas laten blokkeren. Binnenkort kunt u een nieuwe giropas en een nieuwe pincode ophalen bij het postkantoor.'' Ondertekend door `de manager Fraudepreventie & Schadebehandeling', die mij ook nog verzekerde dat alle schade vergoed zou worden.

Die schade was niet gering: 1.490 euro. Dat bedrag was in Valencia van mijn girorekening gehaald. Valencia! Stad die ik altijd geassocieerd heb met sinaasappelen en Faas Wilkes, die er nog gevoetbald heeft. Zelf ben ik er nooit geweest.

Merkwaardig idee. Een mij volkomen onbekende meneer of mevrouw wandelt naar een giromaat in het winkelcentrum van Valencia, tikt mijn code in en loopt vervolgens neuriënd met mijn geld naar het type exquise restaurant waarin ik me te zelden waag.

Ik voelde me een tikje misbruikt en begon me al af te vragen of ik nu ook eindelijk eens naar Slachtofferhulp mocht stappen. Maar eerst wilde ik weten wat er precies gebeurd was. Ik was bestolen zonder dat ik ook maar iets in de gaten had gehad. Dat geeft een onvoldaan gevoel. De diepe verontwaardiging die je bij een gewone, ouderwetse diefstal zou hebben gevoeld, blijft uit. Er is eerder verbazing en een vage ongerustheid: kan dit vaker gebeuren?

Ja, dat kan.

Fraudedeskundigen van de Postbank vertelden me dat ik het slachtoffer was geworden van kopieerfraude, `skimming' in hun jargon. In mijn geval, en dat gaf me wel een zeker gevoel van trots, waren de modernste technische foefjes gebruikt. Vermoedelijk had men op de gleuf waarin je je pas stopt een zogeheten voorzetmondje geplaatst, een elektronisch apparaatje dat de magneetstrip van de pas kopieert. Ook moet men in de automaat een cameraatje hebben ingebracht voor het fotograferen van de pincode.

Zo is een aantal mensen, zowel vóór als na mij, in de val gelopen. De dieven konden zelf op grote afstand blijven. Misschien zaten ze in de coffeeshop op de hoek ondertussen wel gezellig een joint te roken. Toen de avond was gevallen, zullen ze naar de automaat zijn teruggekeerd om hun fuik te lichten.

Goede vangst? Ach ja, niet slecht. Een kind kon verder de was doen: het overbrengen van de gegevens op lege passen, het triomfantelijke opnemen van het geld. De diefstal wordt meestal na enkele dagen ontdekt, als de fraudebestrijders van de banken afwijkingen in het patroon van de geldopname ontdekken. Bij mij zullen ze gedacht hebben: wat doet-ie ineens in Valencia, hij moet toch thuis zijn om zijn stukjes te schrijven?