Twee uitschieters bij WK afstanden

De beste Nederlandse schaatsers van dit seizoen zorgden er ook voor dat de deelname aan de wereldkampioenschappen afstanden in Seoul nog enigszins een gouden glinstering kreeg. Erben Wennemars veroverde het hoogste eremetaal op de 1.000 meter, Carl Verheijen deed datzelfde op de tien kilometer. Bij de vrouwen bleef het behalen van zilver de beste prestatie. Marianne Timmer werd tweede op de duizend meter en Gretha Smit moest met die plek genoegen nemen op de vijf en de drie kilometer.

De Nederlandse schaatsers zijn nooit zo oppermachtig wanneer zij zich aan het einde van een slopend seizoen nog eens moeten meten met de beste afstandsspecialisten van de wereld. De WK in Seoul hebben echter aangetoond dat ze dit jaar meer terrein dan gebruikelijk op de concurrentie hebben verloren. Met name bij de mannen heersen de nationale topschaatsers niet meer op de lange en middellange afstanden. Op de vijf kilometer werd het goud immers opgeëist door de Amerikaan Chad Hedrick, terwijl zijn landgenoot Shani Davis zich de sterkste toonde op de 1.500 meter.

Op de tien kilometer verdeelden Verheijen en Bob de Jong met elkaar de hoogste prijzen, maar zij voelden de hete adem van de Amerikanen Hedrick en KC Boutiette in de nek. Al bleven ze uiteindelijk op gepaste afstand. Met de verrassende overwinning van de Canadese Clara Hughes op de vijf kilometer bij de vrouwen als fraaie toegift, mag worden geconcludeerd dat het schaatsen mondiaal gezien een grotere uitstraling heeft gekregen. Met het oog op de Olympische Spelen in 2006 (Turijn) weten de Nederlandse langebaanrijders derhalve wat hen te doen staat.

Op de duizend meter bij de mannen stond Wennemars zoals in het hele seizoen geen buitenlandse inmenging toe. De Zwollenaar liet zich niet van de wijs brengen door allerlei verhalen over het stroeve ijs en deed gewoon wat hij moest doen: wereldkampioen worden en de concurrentie verslaan. ,,Ik heb alles gegeven wat er in mij zit'', sprak Wennemars geëmotioneerd. ,,Ik bezit niet de kracht van Van Velde, noch de souplesse van Bos of de stijl van Wotherspoon, maar ik ben wel ongelooflijk taai. Dit was mijn seizoen. Beter kon het gewoon niet. Nu wordt het eindelijk tijd om een feestje te vieren.''

Wennemars heeft reden om vandaag bij zijn huldiging uit zijn dak te gaan. Hij was op de duizend meter dit seizoen vrijwel onverslaanbaar. In Erfurt won hij bovendien een wereldbekerwedstrijd op de 1.500 meter. En het klapstuk was de wereldtitel sprint in Nagano.

Er zat achter zijn overwinning in Seoul ook frustratie. De nederlaag tegen Jan Bos op de wereldbekerfinale in Heerenveen had Wennemars extra geprikkeld. ,,En als je dan de kranten openslaat: Jan Bos rijdt één keer hard en het lijkt meteen alsof ik nooit heb bestaan. Dan zie je hoeveel krediet je krijgt.''

Een valpartij van tegenstander Gerard van Velde kon Wennemars niet uit zijn ritme halen. Hoewel de lange sprinter na een ronde in de bocht rakelings langs hem gleed en tegen de kussens klapte. ,,Ik schrok even van zijn val'', vertelde Wennemars. ,,Ik wilde eigenlijk op de kruising naar Van Velde toe rijden, maar er was niemand meer. Ik moest achthonderd meter alleen schaatsen.'' Wennemars was wel verbolgen over de handelwijze van Van Velde bij de start. Hij vond dat zijn tegenstander te traag naar de lijn reed. Wennemars maakte een wegwerpgebaar en noemde Van Velde later onsportief.

Dankzij een prima slotronde beëindigde de wereldkampioen evenwel de race na 1.10,66 minuten en was daarmee de enige deelnemer die onder de 1.11 bleef. Jeremy Wotherspoon kwam tot een tijd van 1.11,12 (zilver). De Japanner Masaaki Kobayashi werd verrassend derde. Bos stelde in Seoul teleur. Hij werd vijfde.

Op de tien kilometer profiteerde Verheijen van zijn aanpassingsvermogen. Na zijn nederlaag op de 5.000 meter tegen Hedrick besloot hij samen met coach Gerard Kemkers aan een slag te werken die het antwoord moest geven op het koude, zware ijs van de Taeneung-baan. De keuze viel op een korter bewegingsritme met een gouden medaille als resultaat. In een rechtstreeks duel toonde Verheijen (13.37, 15 minuten) zich te sterk voor De Jong (13.45,52).

Timmer vierde haar zilveren medaille op de 1.000 van de vrouwen als een overwinning. Ze moest echter op eerbiedige afstand Anni Friesinger voor zich dulden. De Duitse rijdster won haar tweede goud in een tijd van 1.17,82, Timmer was 0,68 seconde langzamer: 1.18,50. De Groningse was in de eerste ronde nog sneller dan haar Duitse rivale, maar kwam in de slotfase kracht te kort. ,,Supergaaf dat ik op het einde van het seizoen nog een keer kan pieken'', lachte ze. ,,Nu kan ik met een gerust gevoel de zomer ingaan.''

Voor Smit was de voldoening minder. Ze greep twee keer (3.000 en 5.000 meter) naast het goud. Op de vijf kilometer versloeg ze weliswaar Claudia Pechstein, maar Hughes realiseerde een snellere tijd. ,,Gezien mijn zwakke voorbereiding ging het nog niet zo slecht'', aldus Smit. ,,Maar de laatste ronden nam ik de bochten vierkant. Ik ben blij dat Hughes heeft gewonnen en niet Pechstein. Is het voor het eerst dat een niet-Duitse de vijf kilometer wint? Goed voor de schaatssport.''