Socialisten winnen verkiezingen Spanje

De socialistische partij van José Luis Rodríguez Zapatero is gisteren als grote winnaar uit de bus gekomen bij de verkiezingen voor een nieuw Spaans parlement.

De regerende conservatieve partij van scheidend premier José María Aznar verloor haar absolute meerderheid en belandde op een tweede positie achter de socialisten.

Bij een ongekend hoge opkomst, ruim 77 procent, wist de socialistische PSOE bijna 43 procent van de stemmen te behalen. Bij de vorige verkiezingen haalden de socialisten nog 35 procent. De Partido Popular van Aznar daalde van 45 naar 38 procent van de stemmen. Vertaald in zetels betekent dit dat de socialisten 164 van de 350 zetels in het congres van afgevaardigden krijgen en dus een coalitie moeten vormen.

Beoogd premier Zapatero maakte vanochtend tijdens een radio-interview bekend dat hij zijn verkiezingsbelofte gestand doet en de Spaanse troepen uit Irak zal terugtrekken. Zapatero noemde het ingrijpen in Irak ,,gebaseerd op leugens''. Spanje kan daaraan geen steun verlenen. Alleen als de Verenigde Naties voor eind juni een breed mandaat krijgen in Irak, zullen de troepen blijven.

In zijn optreden maakte de aanstaande premier duidelijk afstand te zullen nemen van het onvoorwaardelijke pro-Amerikaanse beleid van zijn voorganger. Ook zal Spanje niet langer een struikelblok vormen bij de totstandkoming van een Europese grondwet.

De overwinning van de socialisten volgt nadat de regering afgelopen zaterdag de arrestatie bekend maakte van vijf verdachten van de aanslagen van afgelopen donderdag in Madrid. Het betreft drie Marokkanen en twee Indiërs. Enkele van hen worden in verband gebracht van de aanslagen van extremistische moslimgroepen in Marokko en een islamitisch netwerk in Spanje. Zaterdagavond werd ook bekend gemaakt dat er een videoband was aangetroffen waarin een groep die aan dat netwerk is gerelateerd de aanslag opeist.

Hoewel de mogelijkheid van een aanslag van de Baskische terreurbeweging ETA volgens minister van Binnenlandse Zaken Ángel Acebes open blijft, verschuift het zwaartepunt van het onderzoek naar een aanslag door moslimterroristen. Eerder liet de regering er geen twijfel over bestaan dat de ETA de hoofdverdachte was. Daarbij werd door de oppositie het verwijt geuit dat informatie werd achtergehouden.

Nog onduidelijk is wie de nieuwe coalitiepartners van de socialisten zullen worden. De partij van Zapatero kan met twee kleinere partijen, het Verenigde Links en de republikeins-nationalistische partij ERC uit Catalonië, een links kabinet vormen. Een dergelijke coalitie regeert sinds kort eveneens in de Catalaanse regio.

De ERC groeide verrassend van één naar acht zetels, nadat de partij gedurende de campagne in opspraak was geraakt wegens geheime besprekingen met de top van de ETA.

reportage pagina 5

hoofdartikel pagina 7