Rwanda toont spijt

Rwanda werd tien jaar geleden verscheurd door de terreur van kapmessen. Honderdduizenden mensen, Hutu's en Tutsi's, slachtten elkaar af in een afschuwelijke burgeroorlog. Vandaag proberen Hutu's en Tutsi's samen het land weer uit het slop te trekken. Met kapmessen worden huizen en wegen gebouwd, velden gebruiksklaar gemaakt en hout bewerkt.

In Verzoening in het land van de kapmessen volgt filmmaker Rob Hof morgenavond een Rwandees gezin, dat Rwanda in 1994 ontvluchtte. Een jaar lang vond dominee Eliphaz met zijn vrouw en vier kinderen onderdak in Nederland, ver weg van de gruwel in het vaderland. Zodra de rust in Rwanda was weergekeerd, keerde het gezin terug naar huis. Rwanda is hun vaderland, maar ze dragen Nederland voor altijd in het hart: Kees, hun jongste zoon is er geboren.

Vandaag hervatten de Rwandezen stilaan hun oude levens. Rwanda leeft weer. De kinderen gaan naar school, de vrouwen doen het huishouden. Ook dominee Eliphaz heeft zijn taak in de gemeente opnieuw opgenomen. Van de genocide is weinig meer te zien. De lijken van toen zijn herbegraven, de huizen zijn hersteld. Toch zijn de wonden van de oorlog allesbehalve geheeld. Dagelijks worden mensen geconfronteerd met vragen over schuld, verantwoordelijkheid en verzoening. Waarom zijn sommigen ontsnapt aan de dood en anderen niet? Hoe kan het dat mensen in staat waren tot zulke gruweldaden?

In de Gacaca, een soort volkstribunaal, proberen moordenaars van toen in het reine te komen met zichzelf en hun omgeving. Ze biechten al hun daden op en vragen openlijk vergiffenis aan de gemeenschap. Eliphaz is ervan overtuigd dat dit de enige manier is om een einde te maken aan het kwellende schuldgevoel.

De documentaire toont hoe Rwandezen omgaan met het verleden. Schuld, spijt en verzoening staan centraal in hun leven. ,,Verzoening kan pas als we inzien waarom we mekaar zijn gaan haten'', zegt Grace, de oudste dochter van het gezin. Waarom zijn Hutu's en Tutsi's, die vroeger vredig naast elkaar leefden, elkaar in koelen bloede gaan afslachten? Jammer, dat de kijker op deze vraag geen antwoord krijgt.

Verzoening in het land van de kapmessen, EO, morgen, Ned.1, 23.15-0.08u.