Poetin wint met gemak tweede termijn

Vladimir Poetin is gisteren met grote overmacht herkozen als president van Rusland. Hij kreeg ruim 71 procent van de stemmen. De communist Nikolaj Charitonov werd tweede met bijna 14 procent, de andere kandidaten bleven onder de vijf procent. Zo'n 3,5 procent van de kiezers vulde in `Tegen iedereen'.

Even na middernacht verscheen een ontspannen Poetin in vrijetijdskleding – zwarte sweater en blazer – in zijn campagne-hoofdkwartier om de zege op te eisen. Vanochtend riep de centrale kiescommissie Poetin ook officieel als winnaar uit. De opkomst bedroeg ruim 64 procent.

Poetin reageerde gisteravond kalm op kritiek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Powell op televisiezender ABC. Powell toonde zich bezorgd over ,,een zekere autoritaire tendens die de samenleving binnenkruipt'' en verzocht Poetin ,,zijn populariteit te gebruiken om de politieke dialoog en openheid te bevorderen''. Poetin antwoordde dat geen enkele democratie perfect is en wees op de omstreden verkiezing in Florida in 2000, die Bush aan de macht bracht. ,,Sommigen zien de splinter in andermans oog en negeren de balk in hun eigen oog.'' Zijn doel is de komende vier jaar een stabiel partijensysteem te ontwikkelen ,,zodat op het politieke toneel alle stemmen gehoord worden – van kleine en grote partijen''.

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) klaagde over bevoordeling van Poetin in de media. De OVSE telde het aantal minuten dat de kandidaten op televisie kregen. In de eerste twee weken van de campagne bleek Poetin op de staatskanalen liefst 2 uur en 38 minuten in de journaals te verschijnen. Op de eerste dag van de campagne was Poetin een half uur achtereen in beeld in prime time terwijl hij campagnemedewerkers toesprak. De zes andere kandidaten werd dat privilege niet gegund. Zij kregen samen 22 minuten, en hoofdzakelijk negatief: vooral de bizarre verdwijning van de liberale kandidaat Rybkin slokte veel tv-tijd op. Aleksandr Vesjnakov, hoofd van de centrale kiescommissie, meende evenwel dat Poetin als zittend president en niet als kandidaat in beeld kwam. Veel kiezers, gevraagd waarom ze op Poetin stemden, zeiden de rest van de kandidaten niet te kennen.

Vervolg Poetin: pagina 6

Die onwetendheid werd nog versterkt doordat geen van de kandidaten veel geld uitgaf aan posters of reclamespotjes. Zowel de communisten als de ultranationalisten hadden een politicus van het tweede garnituur in het veld gebracht en bleken, na de peperdure Doemaverkiezing van december, nauwelijks geneigd veel geld of moeite in hun kansloze campagnes te steken. De liberale kandidate Chakamada kreeg geen steun van haar eigen partij SPS, die weifelt tussen steun aan Poetin en oppositie.

Poetins zege is aanmerkelijk ruimer dan de 52,5 procent die hij vier jaar geleden kreeg. Net als toen was zowel de opkomst als de steun voor Poetin exceptioneel in gebieden waar waarnemers schaars zijn. Zo bleek in Tsjetsjenië, waar tv-kanaal NTV gisteravond desolate stemlokalen toonde, de opkomst 91 procent, waarvan 92 procent op Poetin stemde. In buurrepubliek Dagestan bleek de opkomst 94 procent en stemde 95 procent op Poetin. In Basjkirië kwam 86 procent stemmen, 92 procent voor Poetin. In grote steden als Moskou en Sint Petersburg was zowel de opkomst als de score van Poetin iets onder het gemiddelde.

Elders werkten lokale autoriteiten aan een hoge opkomst door kiezers te intimideren of te lokken met loterijen en cadeautjes. In een stembureau in Zuidoost-Moskou schalde gistermiddag vrolijke dansmuziek rond een stemlokaal en bleken op de naburige zondagsmarkt de worst en sinaasappels de helft van de prijs te kosten. ,,Waarom geen gratis bier?'', vroeg een licht beschonken kiezer. ,,Dat doen we in Moskou niet'', antwoordde het hoofd van het stembureau.