Frikadelletje voor een greyhound

In Rotterdam is gisteren het windhondenrenseizoen begonnen. ,,Het zijn allemaal amateurs hier. Het gaat om de liefde voor de hond.''

Bij de starthokken op het parcours van de Windhonden Renvereniging Rotterdam (WRR) maken de hazewindhonden zondagochtend een hels kabaal. Langharige Afghanen en kleine `Italiaantjes' janken en blaffen om het hardst. Ongeduldig wachten de honden op de loting, waarna ze in de hokken worden geplaatst. Het tumult laat wedstrijdsecretaris Sandra Poot koud. Met een sigaret in de mond haalt ze achteloos de hendel over, waarna de beesten uit de hokken vliegen, achter de mechanisch voortbewogen haas aan. Een Italiaantje raakt in al zijn enthousiasme al in de eerste bocht het spoor bijster en kijkt vertwijfeld om naar het starthok. Alsof het de weg vraagt.

Aan de Euromastren, de openingswedstrijd van het windhondenrenseizoen, doen 104 hazewindhonden in verschillende categorieën mee. Bij de grotere exemplaren zijn de greyhounds met gemiddelde snelheden van zestig kilometer per uur het snelst; de Afghanen zijn de sierlijkste maar tevens langzaamste hazewindhonden. De kleinere whippets vliegen met gemiddeld vijftig tot 55 kilometer per uur over de baan. De honden luisteren naar namen als Zen, Braveheart, Dazzling Dream, Amazing Amadeus, Spirit, Dow Jones en Black Jack.

Langs de ovale zandbaan volgen een paar honderd toeschouwers – eigenaren, fokkers en hun familie – de verrichtingen van de voortjakkerende honden. Een gokkantoor, zoals in Ierland of Engeland gebruikelijk is, ontbreekt naast het parcours. ,,Het zijn allemaal amateurs hier. Het gaat om de liefde voor de hond. Geld maakt alles kapot'', weet de Duitser Uwe Bunger. Hij doelt op het risico van misbruik van afgedankte renhonden in landen als Engeland of Spanje, waar forse bedragen worden ingezet bij de hondenrennen.

,,Godzijdank is dit in Nederland een amateursport gebleven en is gokken officieel verboden'', zegt fokker Femia Waaijers uit Limmen. Ze fokt whippets. ,,De Engelse adel jaagde vroeger met greyhounds. De mijnwerkers hadden whippets. Die zorgden voor extra vlees op tafel, zoals hazen en konijnen. 's Nachts werden de honden als een warm kruikje bij de kinderen in bed gestopt.''

Volgens Waaijers zijn afgedankte renhonden – tussen twee en vier jaar oud zijn de honden op hun top – in Engeland en Spanje niet te benijden. ,,In Engeland heb je graven met hazewindhonden. Afgedankte honden worden ook gedumpt in Spanje. Daar is het nog erger'', zegt Waaijers. Sietske Dhondt uit Soest, die met haar whippet Dartagnan meedoet aan de Euromastren, vult aan: ,,In Spanje hangen ze de honden op na verlies. Of ze steken ze in brand.''

Terwijl een tractor met geïmproviseerd veegapparaat na de series de zandbaan egaliseert, vult Dirk de Jong uit Wissenkerke op de houten zittribune het renformulier in voor de finales. Hij bevestigt het Spaanse horrorverhaal. ,,Als een hond goed heeft gepresteerd, hangen ze hem hoog op. Die krijgt een mildere dood. Slechte lopers hangen ze lager, zodat ze af en toe met hun poten bij de grond kunnen en het langer duurt'', knikt De Jong van onder zijn zwarte, versleten Feyenoord-petje. Zelf heeft hij thuis twee bankjes staan in de woonkamer. Voor zijn greyhounds Backbone Lady en Last Minute.

De Jong is gek op zijn honden, die hij nu een jaar traint en die vandaag hun eerste race lopen. ,,Ik loop per dag ruim anderhalf uur met de honden. Voor hun conditie en spieropbouw. Op een trainingsveldje bij ons in de buurt laat ik ze los. Dan kunnen ze wat ravotten en oefenen ze hun wendbaarheid. Maar in de duinen houd ik ze aan de lijn, anders lopen ze zich hartstikke dood tegen het prikkeldraad. Hazewindhonden zijn `zichtjagers'. Als ze eenmaal achter een bewegende prooi aanjagen, zien ze niets anders meer'', zegt De Jong, die niet uitgepraat raakt over zijn liefde.

Evenals de rest van het publiek, dat uit Nederlanders, Duitsers en Belgen bestaat. Langs de baan één en al dogtalk. De eigenaren wisselen complimenten uit en aaien elkaars honden goedkeurend. Een vrouw rent met haar Afghaan langs de baan, naar de starthokken. Bijna is ze te laat voor de start van de finales. ,,Die kan wel in hok zes'', zegt de speaker met Rotterdams accent.

Vergeleken met de aërodynamische greyhounds, die als een speer over de baan gaan, lopen de Afghanen met hun in de wind flapperende oren en wapperende haren bijna speels hun ronde. ,,Het zijn net hobbelpaarden'', lacht De Jong, in afwachting van zijn finale: de greyhounds klasse B gemengd. Volgens zijn vrouw Coby is hun favoriete type hazewindhond ,,een wereldwondertje op vier ranke poten''.

Kort somt zij de definiërende eigenschappen op. ,,De kop van een slang, de nek van een draak, de poten van een kat, de staart van een rat, de flank van een brasem en een rug als een balk.''

Voordat ze met Backbone Lady naar de starthokken loopt, draait ze zich lachend om. ,,Greyhounds zijn hele zachte, sociale honden. Begin er maar niet aan! Ze zijn verslavender dan kinderen.'' Hoewel ze het vooraf oneerlijk vond dat haar teef in de finale tegen ,,al die kerels'' moest lopen, doet Backbone Lady – ,,een hond met ruggengraat'' – haar naam eer aan. Ze wint de race over 350 meter in een tijd van 21,63 seconden. Trots staat Dirk de Jong met de winnaar op het stenen podiumpje op het middenterrein en neemt het bosje viooltjes in ontvangst.

Na de race heeft het echtpaar De Jong, opgetogen over de prestatie van `hun kinderen', weinig oog meer voor de greyhounds uit klasse A. Terwijl Ronaldo bij de reuen wint in 20,78, trekken Coby en Dirk hun greyhounds mee naar het parkeerterrein, dat vol staat met campers. ,,Kom op Dirk. Even de honden uit laten lopen'', maant Coby haar man tot spoed. ,,Daarna leggen we ze onder lakens te rusten in de auto. Ze hebben wel een frikadelletje verdiend.''