Doden in Irak, grens met Iran dicht

Irak heeft opnieuw een bloedig weekeinde meegemaakt, waarin zeven Amerikaanse militairen en ten minste vijf Iraakse burgers werden gedood. De Amerikaanse autoriteiten hebben tegelijk besloten bijna alle grensposten met Iran te sluiten omdat dat land te weinig zou doen om ,,ongewenste personen'' binnen te houden.

De Amerikaanse militairen werden gedood bij verschillende incidenten waarbij bommen langs de weg ontploften in en om Bagdad en Tikrit. Ook werden 19 Amerikaanse militairen gewond. Vijf Iraakse burgers werden gedood toen granaten neerkwamen op een dorp bij Baqouba, 60 kilometer ten noorden van Bagdad. Vanochtend werd een Arabische vertegenwoordiger in het bestuur van de noordelijke oliestad Kirkuk vermoord. Hij stond bekend om zijn verzet tegen de vergaande autonomie-eisen van de Koerden.

Met het oog op het doorgaand geweld besloten de Amerikaanse autoriteiten 16 van de 19 grensposten met Iran te sluiten. Bovendien moeten Iraniërs, onder wie grote aantallen pelgrims, voortaan zijn voorzien van een pas en visum, in plaats van de identiteitskaart waarmee ze tot dusverre binnen konden komen. ,,De Iraniërs moeten meer doen om verkeer van ongewenste personen te ontmoedigen, in sommige gevallen buitenlandse strijders'', zei een Amerikaanse woordvoerder.

De maatregel ontmoette weinig sympathie bij Iraakse shi'ieten, die juist een politiek van toenadering tot het shi'itische buurland voeren. Een woordvoerder van het shi'itische regeringsraadslid Ahmed Chalabi, Entifadh Qanbar, zei gisteren dat de maatregel wordt teruggedraaid nadat het land op 30 juni zijn soevereiniteit zal hebben teruggekregen. ,,Dit is het probleem: je hebt een bezettingsmacht die voor zijn eigen belangen zorgt. Vroeger of later hebben we onze soevereiniteit terug en we willen lange en vriendschappelijke relaties met Iran.''

Shi'itische regeringsraadsleden hebben eveneens moeite met een rol voor de Verenigde Naties bij de vorming van een interim-bestuur dat op 30 juni de macht overneemt en de organisatie van verkiezingen. Het is de Amerikaanse bedoeling dat VN-vertegenwoordigers, die eerder dit jaar in Irak de mogelijkheid onderzochten van de door shi'ieten gewenste verkiezingen vóór 30 juni – die zij onmogelijk achtten – zo snel mogelijk naar Irak terugkeren. Maar volgens een hoge functionaris van het Amerikaanse bestuur vinden verscheidene regeringsraadsleden dat de speciale VN-vertegenwoordiger Lakhdar Brahimi, zelf een seculiere sunniet, geen gevoel heeft voor hun verlangen naar een grotere rol voor de islam in de politiek. Op de achtergrond zou Brahimi's afwijzing van snelle verkiezingen meespelen. De Amerikaanse regering heeft inmiddels een hoge functionaris, Robert Blackwill, adjunct-nationaal-veiligheidsadviseur, naar Bagdad gestuurd om de regeringsraad over te halen de VN naar Irak terug te halen.