Rimram naar Franse snit met één attractie

Hoe veel tv-documentaires zouden er al gemaakt zijn over Marilyn Monroe? Het moeten er intussen tientallen zijn – en ze stemmen elke keer weer treurig. Ook de Close Up-aflevering die de AVRO zondagavond uitzendt onder de titel In de donkere kamer met Marilyn Monroe. Het gaat hier om een recente documentaire van Franse makelij, die oorspronkelijk Marilyn malgré elle heette, die vooral over twee jaar uit haar korte leven gaan: de jaren 1954 en 1955, toen ze weg was uit Hollywood en haar best deed in New York een serieus actrice te worden. Met de fotograaf Milton H. Greene als beschermheer, zakenpartner en, wie weet, ook minnaar.

De documentaire belooft ,,nieuwe inzichten'', maar die heeft regisseur Patrick Jeudy niet te bieden – hoe zou het ook kunnen? Zijn verhaal is de al veel vaker vertelde geschiedenis van een om aandacht smekende vrouw, die verscheurd raakte tussen Hollywood en New York en zich ten slotte in de armen wierp van de schrijver Arthur Miller. En bepaald storend is de quasi-essayistische toon in het begeleidende commentaar, die in de Nederlandse versie leidt tot zinsneden als: ,,Misschien had ze die mysterieuze schaduw op haar gezicht wel diep in zichzelf gevonden.'' Raadselachtige rimram naar Franse snit.

Marilyn malgré elle heeft desondanks één grote attractie: de foto's van Milton Greene, waarvan ruimschoots gebruik is gemaakt. Ze zijn wondermooi, in kleur en in zwartwit, en heel wat ontroerender dan de bewegende archiefbeelden die men meestal uit die jaren ziet. Soms stralend en uitdagend, soms kwetsbaar en steeds met zichtbare liefde gefotografeerd. Op basis van die foto's wordt het verhaal verteld.

Jeudy tracht zijn film extra spannend te maken door te vertellen dat het werk van Greene is teruggevonden in een Pools archief. Méér zegt hij er niet over. In werkelijkheid is de fotocollectie in Polen beland door toedoen van een Amerikaanse zakenman met een miljoenenschuld aan de Poolse overheid. Toen de man die schuld niet in geld kon terugbetalen, kwam hij over de brug met zo'n 15.000 foto's en dia's van Hollywood-sterren, die hij via onduidelijke wegen had verworven uit de nalatenschap van Greene. Sinds het Poolse staatsfonds Fozz een paar jaar geleden begon die buit te gelde te maken, verschenen deMonroe-foto's al in het prachtige koffietafelboek Milton's Marilyn. En nu op de televisie.

Close up: In de donkere kamer met Marilyn Monroe, AVRO, Ned.1, 18.22-19.20u.