Rijksmuseum koopt topstuk van Jan Steen

Het Rijksmuseum heeft het schilderij Een burgemeester van Delft en zijn dochter van Jan Steen aangekocht. Het doek kostte 11,9 miljoen euro en is het duurste schilderij dat het museum ooit aanschafte.

Het kunstwerk, geschilderd in 1655, is afkomstig uit de collectie van de erven van de Engelse Lady Janet Douglas Pennant. Het schilderij is gekocht in de negentiende 1eeuw door de eerste Baron van Penrhyn, Colonel Edward Gordan Douglas Pennant, en bevindt zich al honderdvijftig jaar in het kasteel van de familie in Wales. In 1996 was het schilderij, dat zelden te zien is geweest voor publiek, een van de hoogtepunten op de Jan Steen-tentoonstelling in het Rijksmuseum.

Jan Steen (1626-1679) stond bekend om zijn genretaferelen van het volkse leven. Een burgemeester van Delft en zijn dochter is een van de weinige portretten die hij heeft gemaakt. Afgebeeld zijn een in het zwart geklede burger en zijn dochter die, op de stoep van hun woning aan de Oude Delft, worden aangesproken door een arme vrouw en een weesje. Op de achtergrond is de toren van de Oude Kerk te zien. Wie de geportretteerde weldoener is, is niet bekend. Maar waarschijnlijk heeft Steen, die een bierbrouwerij had aan de overkant van de gracht, hem goed gekend.

Het doek wordt beschouwd als een sleutelwerk in Steens oeuvre en internationaal erkend als een van de topstukken uit de Nederlandse kunstgeschiedenis. De combinatie van portret en stadsgezicht, een genre dat zich halverwege de zeventiende eeuw in Delft net als zelfstandig onderwerp ontwikkelde, roept gelijkenissen op met latere werken van Johannes Vermeer en Pieter de Hooch. Het schilderij is bovendien een van de meest karakteristieke verbeeldingen van de Hollandse burgerlijke mentaliteit in de Gouden Eeuw. Om die reden koos auteur Simon Schama de voorstelling als omslag voor zijn standaardwerk over de zeventiende-eeuwse Nederlandse cultuur, The Embarrassment of Riches.

Het Rijksmuseum had al 22 schilderijen van Jan Steen in zijn collectie, maar tot nu toe ontbrak een werk uit zijn Delftse periode (1654-1656). Een burgemeester van Delft en zijn dochter is waarschijnlijk vanaf de zomer te zien op de presentatie 'Rijksmuseum, De Meesterwerken' in de Philipsvleugel van het museum.

De aankoop is mogelijk gemaakt door een bijdrage die het ministerie van OCW beschikbaar stelde uit het Nationaal Aankoopfonds. Ook de Mondriaan Stichting, de Sponsor Loterij, de Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit, het VSB Fonds, de Vereniging Rembrandt en het Prins Bernhard Cultuurfonds hebben bijgedragen in de kosten.