Nits moeten leren dat het wilder mag

De oude fan die durfde roepen om de allereerste Nits-single Yes or no werd afgewimpeld. Te stoffig, oordeelde zanger Henk Hofstede over het gammele beatmuziekje dat allang niet meer past in de Nits-sound van nu, waarin geavanceerde toetseninstrumenten en volwassen sentiment de boventoon voeren. Het dertigjarig bestaan van de oudste kunstacademiepopgroep van Nederland mag dan worden gememoreerd in de titel van hun recente cd 1974; voor stoffige nostalgie is er geen plaats.

Wel zijn de Nits voor een korte reeks optredens terug in de rockclubs waar ze ooit begonnen, na een jarenlang bestaan in deftige theaters waar de scherpe kantjes grondig van de groepssound werden afgeschaafd. Zonder pauze, zonder pluchen zitplaatsen en zonder abonnementhouders kon er weer eens lekker vrijuit gespeeld worden, hoewel decor en opbouw van de show nog altijd naar de beheerste omgeving van het theater lonkten. De kritiek van Hollandse kneuterigheid waren The Nits nu eens te slim af met een decor van tientallen schemerlampjes en een projectiescherm als een interactief fotoalbum waarop familiekiekjes, landschappen en zwembadtaferelen geprojecteerd werden.

Je kunt zo'n groep uit het theater halen, maar krijg het theater dan nog maar eens uit de groep. The Nits zijn allang niet meer die springerige beatgroep van toen. Ze moeten het hebben van het kleine gebaar en de subtiele invulling van zorgvuldig geconstrueerde liedjes, waarbij de teruggekeerde toetsenman Robert Jan Stips een doorslaggevende rol speelt. Stips toonde het wonderbaarlijke vermogen om bijna alles wat er door de anderen gespeeld werd op zijn toetsen te imiteren, van een geloofwaardige akoestische gitaarsolo tot het fanfaretingeltje van de bescheiden op de achtergrond verblijvende multi-instrumentaliste Titia van Krieken.

Tussen beschaafde nieuwe nummers als Aquarium, over de vissen in Artis, hadden the Nits de oude krakers als Nescio en In the Dutch mountains hard nodig om in deze rumoerige omgeving enige opwinding te veroorzaken. Het best ging dat met het geheel onversterkt en met twee accordeons gespeelde Adieu sweet Bahnhof, dat moeiteloos de achterste rijen haalde. Van het nieuwe materiaal lukte dat alleen met het uitbundige Rumspringa.

Concert: The Nits. Gehoord: 10/3 Tivoli Utrecht. Herhaling: 16/3 Oosterpoort Groningen, 18/3 Paard van Troje, Den Haag, 19/3 013, Tilburg, 20/3 Paradiso Amsterdam.