`Het dopingprobleem oplossen blijft een illusie'

Dopingbestrijders en sporters gedragen zich als elkaars vijanden, terwijl beiden beweren schone sport na te streven.

De polemiek tussen dopingbestrijder Dick Pound en wielrenner Lance Armstrong is exemplarisch voor de sfeer van wederzijdse argwaan waarin over doping wordt gedacht en gesproken. De voorzitter van de wereldantidopingorganisatie WADA en de vijfvoudige winnaar van de Tour de France zouden, gelet op ieders afwijzing van doping, compagnons moeten zijn, maar ze gedragen zich als vijanden.

Pound heeft in een interview met de Franse krant Le Monde de dubbelhartige houding van de internationale wielerfederatie UCI gehekeld, met als onderbouwing dat wielrenners in de Tour de France ongestraft doping zouden kunnen gebruiken. Armstrong reageerde verontwaardigd met een open brief aan Pound, waarin hij hem verweet ten onrechte als dopinggebruiker te zijn weggezet. In het schrijven beweert de Amerikaan opnieuw geen medicijnen met een prestatieverhogend effect te gebruiken. Waarom nog doorgaan met controleren als Pound van mening is dat dopingcontroles niks voorstellen, vraagt de wielrenner zich af.

In een reactie verwijst Pound naar de recente Cofidis-affaire, waarin renners worden verdacht van zowel het gebruik van als de handel in verboden middelen. Waarom veegt Armstrong het straatje van de wielersport schoon als recente onthullingen het tegendeel suggereren, werpt de Canadese WADA-voorzitter tegen. Door persoonlijk te appelleren aan een algemeen statement, suggereert de renner volgens Pound juist dat het dopingprobleem in de wielersport allesbehalve is opgelost. En hij herinnert Armstrong eraan dat de UCI als een van de weinige bonden de wereldantidopingcode nog steeds niet heeft ondertekend.

De pennenstrijd tussen Armstrong en Pound is een klassieke botsing tussen het `goed' en het `kwaad' als het over doping gaat. De Canadees ziet zich als een hoeder van eerzaamheid, waar de Amerikaan zich voelt opgejaagd en gestigmatiseerd. Armstrongs actie weerspiegelt ook de machteloosheid van een sporter, die een speelbal van het systeem is; van wie wordt verwacht dat hij organisatoren gehoorzaamt, sponsors behaagt en publiek verwent. En als de sporter vervolgens de grens overschrijdt om aan de hoge verwachtingen te voldoen en wordt betrapt op doping, loopt hij het risico te worden gecriminaliseerd.

Voorlopig zal die rolverdeling niet veranderen, zoals recentelijk bleek uit een vraaggesprek met Pound in Lausanne.

Hoe ironisch is het dat er vijf jaar de `Tour Dopage' affaires zijn rond Cofidis, THG, modafinil en bloedtransfusies?

Pound: ,,Er zijn vorderingen gemaakt, maar die zijn niet altijd zichtbaar. Maar het dopingprobleem oplossen blijft een illusie; we kunnen het reduceren. Er is onder de sporters onmiskenbaar een verandering in de houding ten opzichte van doping gaande. Bij atletiek stammen de meeste wereldrecords nog uit de jaren tachtig, dat is een vingerwijzing.''

Wat vindt u er van dat president Bush ook aandacht heeft voor het dopingprobleem?

,,Bij WADA beschouwen we dat als een steun in de rug. Je kunt de Amerikanen steunen of afwijzen, maar zij zijn wel opinionleaders. En als de president dan iets over de bestrijding van doping in zijn State of the Union zegt, heeft dat veel betekenis, ook al weet ik dat zijn opmerking is bedoeld om de Amerikaanse profleagues binnen de reguliere sportwereld te houden.''

De wereldvoetbalbond FIFA zal de antidopingcode tekenen. Nu de UCI nog?

,,Dat de FIFA akkoord is, is voor toepassing van de code heel belangrijk. Voetbal is nu eenmaal de grootste sport ter wereld. De UCI heeft zich vorig jaar bij de dopingconferentie in Kopenhagen aan de code gecommitteerd, dus verwacht ik van die organisatie een handtekening. Ik weet dat voorzitter Hein Verbruggen niet gekregen heeft wat hij wil. Ik begrijp ook dat hij zo lang mogelijk wil onderhandelen om zo veel mogelijk uit het vuur te slepen, maar uiteindelijk zal de UCI tekenen, dat weet ik zeker.''

En zo niet?

,,Dan ontbreekt wielrennen bij de Spelen. Het olympisch handvest is daar voor aangepast. Als alle andere bonden en alle overheden tekenen, kan Verbruggen het niet verkopen als de UCI niet tekent. Zie je het gebeuren dat de voorzitter van een internationale sportfederatie tegen zijn sporters zegt: we kunnen niet naar de Spelen, ik ben het niet met de antidopingcode eens.''

Gaat de code met nandrolon, waarop tennisser Rusedski is betrapt, niet te ver? Het is niet bekend hoeveel nandrolon het lichaam aanmaakt.

,,Of het nu werkt of niet, of het wel of niet gevaarlijk is, er is een streep getrokken bij twee nanogram. Het is net als bij de 100 meter. Die afstand is ook tot stand gekomen op grond van een afspraak; het is geen 80 meter. Of met buitenspel. Of met een afwijkende hockeystick. Die zaken maken deel uit van de regels. En de sporters behoren die regels te kennen. En wie zich daar niet aan houdt, wordt gestraft.''

Maar deskundigen zeggen dat een geringe hoeveelheid nandrolon geen doping is?

,,Die behoren tot een minderheid.''

U bent het eens met het begrip `spirit of sport', waar marihuana onder valt?

,,Jazeker, hoewel ik begrijp dat in Nederland daar geen begrip voor bestaat. Maar dat is een Nederlands probleem. In Japan begrijpen ze echt niet waarom Nederlanders marihuana geen probleem vinden. Een overweldigende meerderheid van de 202 landen die meewerken aan de code vindt dat marihuana wel op de dopinglijst moet. Dat is de prijs die een liberaal land als Nederland moet betalen voor het lidmaatschap van de internationale sportgemeenschap.''