Grote grazers brengen biodiversiteit niet in gevaar 1

1Ruud van der Meijden en Laura Kooistra betogen dat permanente begrazing door grote grazers ongunstig is voor de biodiversiteit (Opinie & Debat, 6 maart). Ik heb me gestoord aan de opmerkingen over ,,allerlei veterinaire stoffen die via dierlijke mest in de natuur terechtkomen en die zeer veel schade berokkenen aan mestkevers en allerlei mest verwerkende insecten''. Dit vooral omdat dit een indianenverhaal is dat steeds weer terugkeert.

De veterinaire stoffen die bedoeld worden zijn de macrocyclische lactonen en daarvan vooral ivermectine. Dit zijn zeer effectieve wormmiddelen die ook werkzaam zijn tegen sommige parasitaire mijten en insecten. Deze stoffen worden deels in de feces uitgescheiden en zijn dan toxisch voor coprofage vliegen en kevers. Bij de injecteerbare vorm van ivermectine voor het rund is deze toxische uitscheiding tot enkele weken na behandeling. Het zal sterk afhangen van het gebruik van deze middelen in hoeverre het milieu belast wordt.

Welnu, bij het rund worden vrijwel alleen dieren in het eerste weideseizoen behandeld met wormmiddelen en meestal niet meer dan één maal. Dit zou kunnen betekenen dat op een kalverwei tot drie weken na behandeling met ivermectine alleen mest komt die voor insecten toxisch is. Omdat op de andere weiden van het bedrijf geen behandelde dieren zullen lopen, is het echter niet verbazingwekkend dat noch de vliegenpopulaties noch de mestkeverpopulaties achteruit zijn gegaan sinds de introductie van ivermectine ruim 20 jaar geleden. Dit overigens deels tot verdriet van de boeren en hun koeien, want minder stalvliegen, kleine weidevliegen en andere mestbroedende bloedzuigende of anderszins overlast veroorzakende vliegen zouden best welkom zijn.

Hoe zit het met ontwormingen van grote grazers in natuurgebieden? Meestal zal dit nooit gebeuren, zeker niet bij het rund. De simpele reden is dat ernstige problemen met worminfecties, met uitzondering misschien van schapen en van zeer intensief gehouden jonge paarden, niet te verwachten zijn. Bovendien zijn er, als er ontwormd zou moeten worden, alternatieven beschikbaar die geen invloed op de insecten in de mest hebben. Het is dus onzinnig om aan te geven dat er een invloed van veterinaire middelen op de mestfauna in natuurgebieden is.