De leugens van een Disney-cowboy

Is de nieuwe Disney-film over een cowboy die van Arabieren wint `waargebeurd''? Yaël Vinckx over de twijfels.

Waarheid of Leugen? Dat is de vraag rond de nieuwste Walt Disney Film, Hildago, die afgelopen week in de VS in première is gegaan. Waarheid, zegt Walt Disney. Leugen, zegt the Long Riders' Guild, een ruiters-vereniging en zo'n vijfenzeventig deskundigen, onder wie de laatst regerende Sultan van Jemen. Toegegeven; het verhaal van Frank Hopkins is ook bijna te mooi om waar te zijn.

Disneys nieuwste epos speelt zich af aan het einde van de negentiende eeuw. Hopkins is de vrucht van een multiculture relatie tussen een Amerikaanse cavalerie-soldaat en een Sioux-indiaanse. Hij groeit op tussen de paarden en is op zijn twaalfde getuige van de indianen-slachting bij Wounded Knee. Tot zover zou het verhaal nog kunnen kloppen. Maar dan nemen de daden van Frank Hopkins, in de film gespeeld door Viggo Mortensen, mytische proporties aan. Hij wint een paarden-marathon tussen Texas en Vermont, gaat op bezoek bij president Theodore Roosevelt en komt terecht in de show van Buffalo Bill. Na afloop van zo'n show, in Parijs, daagt een rijke Arabier (gespeeld door Omar Sharif) hem uit deel te nemen aan een vijfduizend kilometer lange Arabische paardenrace, Ocean of Fire, die loopt van Aden in Jemen tot aan Damascus in Syrië.

Frank Hopkins neemt het, samen met zijn Amerikaanse mustang, op tegen de Bedoeïnen en hun Arabische volbloeden en, wonder boven wonder, wint - Hidalgo is en blijft tenslotte een Walt Disney film.

`Based on a true story', adverteert Walt Disney haar nieuwste avonturen-film. Maar het blijft onduidelijk of alleen de memoires van Frank Hopkins de bron zijn. Schrijver John Fusco beweert dat hij twaalf jaar aan onderzoek heeft besteed. Maar stuitte hij in al die jaren dan niet op halve waarheden en hele verzinsels, op kleine leugens en groot bedrog?

De ruiters van de Long Riders' Guild snappen er niets van; zij hebben inmiddels een heel dossier over de in hun ogen leugenachtige Hopkins aangelegd. In verslagen van de slachting bij Wounded Knee komt hij niet voor; in documentatie over Buffalo Bill ontbreekt hij, in de uitgebreide corrrespondentie van president Roosevelt verschijnt hij ook al niet en hij is pas op zeer hoge leeftijd in het zadel gesignaleerd. Wel zou hij in Philadelphia metro-tunnels hebben gegraven. Frank Hopkins, menen de ruiters, heeft zijn kleurrijke leven bij elkaar verzonnen.

Het bedrog gaat verder; de laatste sultan van Jemen, Ghalib Al-Quaiti, beweert op de website van de ruiters dat hem ,,niets bekend is van een vijfduizend kilometer lange paardenrace vanuit Aden''.

En alsof dat niet genoeg is, zwelt de controverse rond de film verder aan. Want nu bemoeit ook de Raad voor de Amerikaans-Islamitische Relaties zich ermee. De film zou namelijk niet alleen onwaarachtig zijn maar zou ook Arabieren, moslims, in een kwaad daglicht stellen. Zo telt de film naar verluidt arrogante mannen, gesluierde vrouwen en geketende slaven.

De Arabische, Amerikaanse en Britse pers legt al een verband met de huidige, netelige toestand waarin Amerika en Engeland na de oorlog in Irak verkeren. ,,Een verhaal over de verovering van het Oosten, gebaseerd op geheel valse aannames. Waar hebben we dat eerder gehoord'', vraagt de Britse krant The Independent zich deze week af.

Walt Disney houdt vooralsnog vast aan Frank Hopkins als held.