Ruzie over heidenen en hoofddoeken

In de Rotterdamse gemeenteraad liepen de emoties gisteren hoog op. Leefbaar Rotterdam wil de hoofddoek voor ambtenaren laten verbieden. `Ik zeg toch ook niet tegen u: doe die boekjes van Pim Fortuyn eens weg?'''

Het dragen van een hoofddoek belemmert een gemeentelijk ambtenaar niet bij het uitgeven van een paspoort. Ook is een hoofddoek voor een onderwijzeres geen beletsel kinderen het alfabet te leren.

Dat concludeerde de overgrote meerderheid in de Rotterdamse gemeenteraad gisteravond na een debat dat tot middernacht duurde. Op Leefbaar Rotterdam na steunde de raad daarmee het college van Rotterdam (Leefbaar Rotterdam, CDA, VVD), dat vindt dat gemeentelijke diensten en het openbaar onderwijs ,,zelf goed in staat zijn een pragmatische gedragslijn met betrekking tot het al dan niet dragen van hoofddoekjes te ontwikkelen''.

Het college schreef de gemeenteraad eerder deze week dat dankzij dit `zelfregulerend vermogen' de acceptatie van het dragen van een hoofddoek ,,groter is dan wanneer van bovenaf maatregelen worden uitgevaardigd''. Wel zou er volgens het college ,,naar aanleiding van een nationale discussie'' een ,,landelijke gedragslijn tot het dragen van hoofddoekjes'' moeten komen.

Vooruitlopend op deze `nationale discussie' debatteerde de gemeenteraad gisteravond over het voorstel voor een `bindende gedragsregel ter bevordering van de neutrale uitstraling van de overheid en het onderwijs' van Leefbaar Rotterdam. Behalve Leefbaar Rotterdam en B en W hadden ook PvdA (Hoofddoekjes verbieden?) en VVD (Meisje met de hoofddoek) op hun websites hun gedachten over het dragen van een hoofddoek in publieke functies uiteengezet.

Het debat leidde tot harde aanvaringen tussen Leefbaar Rotterdam (Gerard Dorsman: ,,Ik kom voor een paspoort en ik krijg ongevraagd iemand z'n geloofsovertuiging door de strot geduwd'') en de andere partijen. Arthur Vlaardingerbroek (SGP/ChristenUnie): ,,U vindt dat de islam door een versneld proces van verlichting moet gaan. Waar bemoeit u zich mee! Ik zeg toch ook niet tegen u: doe die boekjes van Pim Fortuyn eens weg?''

Was de brief van het college praktisch van toon, de diverse fracties in de gemeenteraad verklaarden hun afwijzing vooral ideologisch. VVD en PvdA onderstreepten dat voor veel vrouwen het dragen van een hoofddoek de maatschappelijke emancipatie bevordert. Een verbod zou hun baan op het spel kunnen zetten, betoogden zij. CDA en SGP/ChristenUnie stelden dat de scheiding tussen kerk en staat betekent dat de overheid neutraal staat tegenover religies. Leonard Geluk (CDA): ,,Maar dat wil niet zeggen dat je religie moet terugdringen naar het private domein. Dan zou geloof geen geloof meer zijn.''

Het debat concentreerde zich rond de vraag wat het betekent een paspoort te krijgen van een gemeentelijk ambtenaar die een hoofddoek draagt. De andere fracties zeiden hier geen problemen mee te hebben. Vlaardingerbroek (SGP/ChristenUnie): ,,Ik weiger toch ook niet een paspoort aan te nemen van een heiden? Iederéén heeft een overtuiging. Ongelovig zijn is óók een overtuiging. En waarom zou die overtuiging beter zijn dan mijn geloof?'' Dorsman (Leefbaar Rotterdam): ,,U vindt uw recht op een geloof belangrijker dan mijn recht daar niet mee te worden geconfronteerd.'' Vlaardingerbroek: ,,Nee, dat vind ik niet. Ik vind dat we met elkaars overtuigingen om moeten kunnen gaan.''

Barry Madlener (Leefbaar Rotterdam) vroeg zich af of zijn collega's er nog zo over zouden denken ,,als we straks bij een balie komen en het is daar honderd procent hoofddoekjes''. SP'er Theo Cornelissen (,,Ik vraag mij al de hele avond af tot welke religie toch het woordje cottonfield op de trui van Ronald Sørensen behoort''): ,,En wat gebeurt er dan? Geven ze u dan geen paspoort? Of gaan ze op u schieten?''

Jantine Kriens (PvdA) meende dat het afleggen van de ambtseed voldoende neutraliteit en loyaliteit garandeert. Zij zei te denken dat ,,veel mensen in deze stad zich aan zo'n balie zeer in de overheid zouden herkennen''. Madlener: ,,Maar veel andere mensen zouden het niet waarderen. Ik niet in elk geval. Mij lijkt het onprettig.'' Kriens: ,,Maar moeten we het dan niet hebben over uw gevoel van onprettigheid met een deel van de bewoners van deze stad? Want dat gevoel verdwijnt niet door een verbod op hoofddoekjes.''

Het collectieve verzet (Mea van Ravesteijn, D66: ,,U maakt een probleem dat er niet is'') tegen het verbodsvoorstel leidde tot grote irritatie bij Leefbaar Rotterdam. Fractieleider Ronald Sørensen: ,,Hou nou toch op! Wij hebben het hier over even een paar uur je hoofddoekje afdoen. En dan doen jullie alsof wij het geloof uit de samenleving willen bannen. Ongelooflijk.''

De vele interrupties over en weer leidden ertoe dat een aantal vragen onbeantwoord bleef. Wel kregen de fracties antwoord op hun vraag of het verbodsvoorstel draaide om alle opzichtige religieuze kledingstukken ,,of gaat deze discussie eigenlijk alleen om de hoofddoek?''. ,,Ja'', antwoordde Sørensen op deze vraag. Het debat wordt volgende week donderdag voortgezet. Leefbaar Rotterdam zal dan twee moties tegen het dragen van opzichtige religieuze kledingstukken indienen. Beide moties werden gisteravond afgeraden door de ook aanwezige wethouders Janssens (VVD, Personeel) en Van der Tak (CDA, Onderwijs).