Radiodebat

Het was de bedoeling van deze krant om een discussie uit te lokken over de Publieke Radio. Helaas kwam het niet verder dan een reeks van artikelen waarin, zacht gezegd, nogal eenzijdige standpunten werden verkondigd. Dat kan ook moeilijk anders als je weet dat, naast een doorwrocht analyserend stuk van mijn collega Jan Westerhof, vier van de zes artikelen geschreven werden door (oud)medewerkers van de VPRO en het vijfde door een progressief popredacteur van NRC Handelsblad zelf. Dan moet je natuurlijk niet gek opkijken wanneer er nogal vooringenomen en elitaire opvattingen worden gedebiteerd over hoe het er voorstaat met de publieke radiozenders en waar het daarmee naar toe moet.

Dan is het opeens al veel minder vreemd dat er van een `mainstream' zender als Radio 2 een beeld wordt opgeroepen als van een station dat nauwelijks nog publiek te noemen is. Waar net zoals bij de commercie alleen maar laffe oude plaatjes worden gedraaid onder het motto Muziek voor de Massa. Met non-info, flutgesprekjes en andere onbenulligheid. Een radiostation dat dus maar beter zijn heil kan gaan zoeken buiten het publieke domein.

De (gelukkig vele) luisteraars stemmen bewust af op de volstrekt publieke zender Radio 2, onderdeel van een samenhangend publiek radio bestel. Waarin die zender de functie heeft zich met een unieke mix van amuserende en informerende programma's te richten op een breed publiek. Met ook de nodige hoeveelheid nieuwe muziek en met het belangrijkste nieuws gemaakt en gebracht door serieuze journalisten. De zender met een voortrekkersrol op het gebied van de Nederlandstalige muziekcultuur, cabaret en kleinkunst. Een kwaliteitszender, jawel, ook dat nog. Met kwaliteitsprogramma's als Tijd voor Twee, Spijkers met Koppen, Cappuccino, De Sandwich en Het Theater van het Sentiment. Met gelouterde makers als Frits Spits, Sjors Fröhlich, Jacques Klöters en Felix Meurders. Maar ook met presentatietalent als Bert Kranenbarg, Hans Schiffers en Stefan Stasse. Dat alles wetende mag het toch op z'n zachtst gezegd opmerkelijk genoemd worden wanneer een aantal als radiokenners naar voren tredende personen zich met een grachtengordelig dédain uitspreken over deze zender. Maar zoals gezegd, ook weer niet zo opmerkelijk als je weet uit welke hoek de wind waait. Namelijk uit de hoek van mensen die neerkijken op alles wat een breed publiek tracht te amuseren. Die slechts geïnteresseerd zijn in nieuws als het maar zwaarwichtig genoeg wordt gebracht en waarvoor popmuziek begint en eindigt bij de White Stripes.

De Publieke Radio is niet alleen bedoeld als atelier voor zich kunstenaars voelende makers van programma's die zich louter richten op niches. Natuurlijk moeten er ook kleinere groepen luisteraars worden bereikt. Dat doet de Nederlandse publieke radio ook. Sterker nog, er is juist vaak het verwijt dat zenders als Radio 4 en 747AM dat te veel doen. Als er dan vervolgens een zender is die met, nogmaals, volstrekt publieke programma's een groot publiek aan zich bindt, is het weer niet goed. Dan kan die zender maar beter commercieel gaan. Een redenering die er op neerkomt dat alles wat in het Publieke Bestel succesvol wordt uit datzelfde bestel dient te verdwijnen. Een redenering die des te vreemder is in het licht van de veel en vaak geuite kritiek op de Publieke Omroep met betrekking tot samenwerking en efficiency. Het succes van Radio 2 heeft nu juist alles te maken met een verregaande bereidheid tot samenwerking en efficiency bij de op deze zender betrokken omroepen.

Er is nog een andere, niet onbelangrijke, reden om Radio 2 als publieke zender te (blijven) koesteren. Radio 2 kan het zich namelijk permitteren om zich vooral te richten op een luisterpubliek van, zeg maar, veertig plus. Die luisteraars zijn al te oud voor de commerciële zenders, dus niet interessant voor hun adverteerders. Een overigens onbegrijpelijk misverstand, naar mijn idee, maar wel in het voordeel van Radio 2. Want juist door die enorme doelgroep optimaal te bedienen is het Radio 2 gelukt om op dit moment de best beluisterde landelijke radiozender te zijn. Hetgeen iedereen, programmamakers en luisteraars, tot grote tevredenheid stemt. Zo ook de zendercoördinator.

Dat er dan in bepaalde kringen ongefundeerd geringschattend over deze zender wordt gedaan, moet op de koop toe worden genomen. Maar dat is nog iets anders dan het allemaal onweersproken over je kant te laten gaan.