Please, mind the gap

Jarenlang genoot reder en vervoerder Nedlloyd van het authentieke Zwitserleven-gevoel. Blauwe luchten, goudgele stranden, een zorgeloze oude dag. Maar nu blijkt het bedrijf verzeild geraakt in een Britse horrorfilm zonder Nederlandse ondertitels.

Nedlloyd en zijn pensioenfonds, decennia waren zij onafscheidelijk. Het pensioenfonds was zo'n profijtelijke belegger dat de werknemers én Nedlloyd jarenlang geen pensioenpremie hoefden te betalen.

Het pensioenfonds, waar de werkgever zelf conform de Nederlandse regels de helft van de bestuurders benoemt, verloste de onderneming elf jaar geleden van een vervelende aandeelhouder, de Noor T. Hagen. Hij had heel andere plannen met het bedrijf dan de directie.

En het pensioenfonds stortte meerdere malen overschotten uit de kas terug naar de baas. De afgelopen tien jaar ging dat om zo'n 120 miljoen euro. Eind 2000 besloten Nedlloyd en zijn pensioenfonds ieder hun eigen weg te gaan. Door de grote uitverkoop van Nedlloyd waren er nog nauwelijks actieve werknemers bij het pensioenfonds aangesloten. Nedlloyd kreeg toen voor het laatst een deel van de overreserves van het fonds.

Maar nu slaat de pensioencrisis toch toe. Nedlloyd was al eigenaar van de helft van de aandelen van P&O Nedlloyd, een Britse onderneming, de vierde containerrederij ter wereld. Nu koopt Nedlloyd ook de andere helft van conglomeraat P&O.

De koers van Nedlloyd schoot omhoog. De lucratieve activiteiten en bezittingen van P&O Nedlloyd, waaronder een vloot van 154 schepen, zijn straks allemaal van Nedlloyd, maar de schulden ook. Onder de schulden blijken zich nog wat pensioengaten te bevinden.

De rederij participeert in het Britse pensioenfonds van P&O, dat eind 2003 meer verplichtingen had dan beleggingen. Het tekort bedraagt 219 miljoen dollar, dat is ongeveer 177 miljoen euro. Het P&O pensioenfonds is sinds 1 januari 2002 gesloten voor nieuwe deelnemers. P&O Nedlloyd wordt, naast de reguliere pensioenpremies, aangeslagen voor eenderde van het tekort en moet dat in de loop van een aantal jaren bijstorten.

De sluiting van een pensioenfonds, zoals bij P&O, is in Engeland heel gewoon. Tientallen bedrijven hebben dat al gedaan. Ze geven de schuld aan de hoge pensioenkosten, die zichtbaar zijn geworden door nieuwe boekhoudregels, waarbij bedrijven veel verder vooruit moeten kijken naar hun verplichtingen ten opzichte van hun werknemers.

Crisis, what crisis? Engeland is een eiland. Deze crisis is een geisoleerd Brits fenomeen. Helaas. Nederlandse bedrijven moeten hun pensioenkosten binnen twee jaar op vergelijkbare basis gaan rapporteren.