Glimmende waternimfen

Daniëlle Kwaaitaal, beeldend kunstenaar en bekend vj, gaat een erotische film maken. FLO, zo meldt een persbericht, zal zich geheel onder water afspelen en moet een film worden die met name de vrouwelijke toeschouwer zal prikkelen. In het najaar verschijnt FLO in de bioscoop en op dvd. Maar nu al is in galerie Torch een preview te zien met fotowerken en videofragmenten die gemaakt zijn tijdens de eerste draaidagen.

De Amsterdamse galerieruimte heeft wel wat weg van een aquarium in een dierentuin, waar de bezoeker zich achter glas kan vergapen aan de langszwemmende vissen. Hier zijn het de glanzende kleurenfoto's die als vensters dienen. En in plaats van haaien of roggen, trekken tientallen waternimfen voorbij. Ze strelen en tongzoenen elkaar, maken rondedansjes en genieten in het azuurblauwe water van hun gewichtloosheid.

Alles ziet er mooi en geflatteerd uit onder water. Het is alsof de vrouwen een matte foundation op hebben, zo glad ogen hun lichamen. Kwaaitaal zit haar modellen dicht op de huid. Er is kippenvel te zien. Luchtbelletjes hebben zich als kleine pareltjes aan armen en benen gehecht. Zijdezachte haren golven mee met onzichtbare stromingen in het water. En gefilterde zonnestralen zorgen voor een sprookjesachtige belichting.

Het is allemaal bijzonder esthetisch. Maar zinnenprikkelend? Dat niet echt. De meeste foto's zijn niet opwindender dan de gemiddelde Fa-reclame. Daar komt bij dat deze tentoonstelling een sterk déjà vu-gevoel opwekt. De Zwitserse kunstenaar Pipilotti Rist heeft begin jaren negentig met precies dezelfde intenties, en met veel succes, erotische filmpjes voor vrouwen gemaakt. Ook Rist tastte met haar camera het vrouwelijk lichaam af, en ook die video's waren vaak onder water gefilmd. Maar waar Rist de kijker vooral met humor probeerde te verleiden – bijvoorbeeld door opeens een theekopje of speelgoedcaravan door het beeld te laten zweven – lijkt Kwaaitaal bloedserieus.

Hoe voyeuristisch ook, de foto's van Kwaaitaal worden nergens intiem of sensueel. Daarvoor zijn de beelden te gelikt en de vrouwen te afstandelijk. Misschien dat wat mannelijke inbreng voor meer opschudding had kunnen zorgen. Wat een natte droom had moeten worden, voelt nu meer aan als een ijskoud bad.

Flo, foto's en video van Daniëlle Kwaaitaal. T/m 3 april bij Torch, Lauriergracht 94, Amsterdam. Do t/m za 14-18u.