De schoolagent is alweer afgeschaft

De dood van Meindert Tjoelker zorgde voor een schokgolf in Leeuwarden. Veel maatregelen volgden. Maar bewoners voelen zich niet veiliger.

Misschien lag het aan de extreem geformuleerde stellingen, dat de `debaters' over de veiligheid van Leeuwarden het gisteren grotendeels eens bleken. Zoals deze: ,,Leeuwarden is een paradijs voor zwervers en junks.'' Nee, vond iedereen.

Mogelijk bleef het vooraf breed bekendgemaakte stadsdebat daarom ook enigszins mat. In de zaal zaten ongeveer 130 burgers, raadsleden, vertegenwoordigers van welzijnsinstellingen, politie en justitie. De burgers waren echter sterk in de minderheid.

Hoe veilig is Leeuwarden, ruim zes jaar na de gewelddadige dood van Meindert Tjoelker in september 1997? Hij kwam na een avondje stappen bij een vechtpartij in de binnenstad om het leven. Niet onveiliger dan andere grote steden, zei burgemeester Margreeth de Boer onlangs bij de evaluatie van de kadernota `Integrale veiligheid'. Er mochten de laatste maanden dan enkele schietpartijen zijn geweest, op zulke incidenten had politie noch gemeente veel invloed. De dood van Tjoelker bracht een landelijk protest tegen zinloos geweld op gang. Na zijn dood voerde Leeuwarden in rap tempo talloze maatregelen in, die tot een groter veiligheidsgevoel bij het uitgaanspubliek moesten leiden. Er kwamen meer surveillances, een politiebureau in de binnenstad, een hotline waarmee horecaondernemers direct de dienstdoende agent konden bellen, extra verlichting en talloze preventieprojecten op onder meer scholen. De gemeente werkte nauw samen met de politie, justitie, horecaondernemers, wijkverenigingen, scholen en taxichauffeurs. De brede aanpak, onder de noemer Nee tegen geweld, had effect: in 1999 bleek de criminaliteit met 9 procent te zijn gedaald.

Recente cijfers wijzen echter uit dat vooral de bewoners van de binnenstad zich de laatste jaren toch weer onveiliger zijn gaan voelen. Maar tussen gevoel en werkelijkheid ,,gaapt een gat'', gaf de Leeuwarder officier van justitie O. Brouwer gisteren aan. ,,In werkelijkheid is de stad redelijk veilig. In elk geval veiliger dan hoe mensen er zich voelen.'' Want wat krijgt Brouwer vooral ,,op zijn bordje''? ,,Kliergedrag in uitgaansgelegenheden.'' Een inbraak in huis raakt een burger meer dan ,,iemand die zwaar bezopen een tik op zijn hoofd krijgt''. Toch zijn het juist die kleine ergernissen als winkeldiefstal, vernielingen en asociaal gedrag waaraan burgers zich ergeren, zei raadslid G. Jacobse van de Nieuwe Leeuwarder Partij. ,,Ik snap best dat de politie daar niet alles aan kan doen, maar u moet niet doen of het allemaal wel meevalt.''

Een andere stelling luidde: Moet de gemeente minder investeren in ,,steen'' dan in veiligheid? Rector Doodkorte van de scholengemeenschap Piter Jelles vond van wel. Hij hekelde het afschaffen van de schoolagent, waarmee Leeuwarden zes jaar geleden de landelijke primeur had. ,,Overal in den lande wordt er nu de blits mee gemaakt, maar hier is hij alweer verdwenen.'' Na vijf jaar werd het project beëindigd. ,,Agenten voelden zich op het laatst meer betrokken bij de school, dan bij de politie'', aldus districtschef G. van Hoeven van Politie Midden Fryslân. ,,De politie nam de verantwoordelijkheid voor de veiligheid over, die in feite bij de school ligt.''

Rector Doodkorte bepleitte de vroegere partners van `Nee tegen geweld' de handen opnieuw ineen te laten slaan. Hij kreeg bijval uit de zaal.

Districtschef Van Hoeven zei na afloop dat de situatie in Leeuwarden ,,behoorlijk beheersbaar'' is. Wel zou hij willen dat zijn mensen meer de buurt in gaan. Dat kan volgens hem als de politie taken kan overdragen. ,,Nu controleert de milieupolitie op het te vroeg buitenzetten van vuilnis, maar dat kunnen net zo goed ambtenaren zijn.''