`Patiënten hebben voorrang'

Het misbruik van AWBZ-gelden berust op een misverstand, betoogt Hans Fiolet van het Academisch Ziekenhuis in Maastricht. `Alles staat in de boeken.'

Ziekenhuizen zouden `sjoemelen' met geld uit de fondsen van de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ). Dit geld is bedoeld voor zorg aan chronisch zieken en ouderen. Tweede-Kamerleden zeggen verontwaardigd te zijn. Staatssecretaris Ross-Van Dorp van Volksgezondheid heeft aangekondigd externe accountants onderzoek te laten doen naar mogelijk fraude.

Hans Fiolet, die directeur transmurale zorg is van het Academisch Ziekenhuis in Maastricht, legt uit wat er nu eigenlijk aan de hand is. Oneigenlijke praktijken in zijn ziekenhuis zouden namelijk de aanleiding zijn van alle onrust.

Verpleegkundigen in uw ziekenhuis zouden worden betaald uit de volksverzekering, terwijl het ziekenhuis daar een eigen budget voor heeft.

,,De tijd dat wij tegen diabetespatiënten, mensen met longaandoeningen, reuma of hartfalen konden zeggen: `u bent ziek, daar is nu eenmaal niets aan te doen', is voorbij. Sinds een aantal jaren hebben we hiervoor gespecialiseerde verpleegkundigen in dienst genomen. Als chronisch zieken zich aan een dieet moeten houden, voorzieningen nodig hebben of psychosociale begeleiding, dan kunnen ze bij ons terecht. Soms in het ziekenhuis, soms gaan de verpleegkundigen op huisbezoek. Specialisten zouden deze aandacht ook kunnen geven, maar die zijn er niet voor opgeleid en het zijn dure krachten. Inmiddels zien we zo'n zesduizend patiënten – dat kunnen we niet meer met anderhalve man en een paardenkop af. Met de regionale verzekeraar en de thuiszorgorganisaties zijn we overeengekomen dat dit gespecialiseerde verpleegkundige zorg is voor chronisch zieken en dus uit AWBZ-geld betaald wordt. Het is zorg die in principe niet tot de ziekenhuiszorg behoort. De geldstromen zijn gewoon terug te vinden in de jaarverslagen, we hebben hier nooit geheimzinnig over gedaan.''

Waarom wordt u nu van gesjoemel beschuldigd?

,,Dat berust op een misverstand. Ik was ontsteld toen ik het woensdagochtend om zeven uur op de radio hoorde. Ik was net op weg naar het ziekenhuis. De toezichthouder, het College voor zorgverzekeringen, zegt dat het in ons geval gaat om verplaatste ziekenhuiszorg. Maar wij denken dat dat pas het geval zou zijn als een specialist praktijk gaat houden in een caravan op de parkeerplaats hier en zou zeggen `zo, nu werk ik buiten het ziekenhuis'. Dat is niet het geval. Het CVZ zegt: als het ziekenhuis zich ermee bemoeit, dan is het ziekenhuiszorg. Maar wat wij bieden is een nieuw vorm van zorg tussen cure (zorg gericht op genezing) en care (verzorging en verpleging) in. Zo lang beide afzonderlijk gefinancierd worden, moeten ziekenhuis en thuiszorgorganisatie hier zelf oplossingen hiervoor bedenken. Er is nu eenmaal nog geen bestaande financieringsstructuur voor. De salarissen van de verpleegkundigen worden nu uit AWBZ-geld betaald, het ziekenhuis betaalt de eigen bijdrage die patiënten anders zelf zouden moeten betalen.''

Er is meer. Van een kwart van de mensen die thuiszorg ontvangen is niet duidelijk of die zorg terecht is. Geldt dat ook voor de zesduizend patiënten in uw kliniek?

,,De indicatie-organen, die voor mensen beslissen of de aanvraag van thuiszorg wel terecht is, zijn al tijden overbelast. Het duurt vaak maanden voordat mensen te horen krijgen of ze de zorg of hulpmiddelen die ze denken nodig te hebben ook daadwerkelijk mogen ontvangen. Om de instelling hier te ontlasten hebben we afgesproken dat wij de aanvragen van chronische patiënten zelf toetsen aan de hand van bepaalde criteria. Het indicatie-orgaan geeft dan achteraf toestemming. Eigenlijk mag dat niet,nee, maar het alternatief zou zijn dat we de behandeling stopzetten. Wij vinden dat de behandeling van de patiënt voorrang heeft boven onnodig ingewikkelde regels.''