Medisch specialisten worstelen met hun Orde

Medisch specialisten ruziën over de vraag of hun beroepsvereniging cijfers over hun tijdsbesteding aan het ministerie had mogen geven.

De Orde van Medisch Specialisten wacht vanavond tijdens de ledenvergadering een stevig gevecht over de vraag of de minister half februari de gegevens over hun tijdsbesteding had mogen krijgen. Die moeten de grondslag vormen voor het vaststellen van een nieuw uurtarief voor de specialisten, nodig voor de invoering van de marktwerking in de ziekenhuiszorg.

Vorige week klaagden minister Hoogervorst (Volksgezondheid) en voorzitter Wiegel van de zorgverzekeraars nog over de tegenwerking van de specialisten die daarmee ook de door hen gewenste marktwerking zouden frustreren.

De ergste kou is dan wel uit de lucht, maar voor voorzitter prof.dr. P.A.M. Vierhout wordt het toch spitsroeden lopen tijdens de vergadering. ,,Ik denk dat ik goed kan uitleggen waarom het bestuur heeft besloten de gegevens toch aan de minister te geven. Zoals ik ook verwacht dat ik de leden duidelijk kan maken dat het voor hen voordeliger is om bij deze club te blijven dan zich daarvan af te splitsen'', zegt hij.

Hoogervorst heeft de gegevens over de tijdsbesteding van specialisten nodig voor het vaststellen van hun uurtarief voor 2004. Vierhout, net in functie, is na de beslissing van het bestuur om de onderzoeksresultaten aan de minister te geven stevig onder vuur genomen door een deel van het kader. Een aantal subverenigingen van de Orde zegde zelfs het vertrouwen in hem op. Zo melden de medisch microbiologen dat hun vereniging ,,geen vertrouwen heeft in collega Vierhout als voorzitter van de Orde'' en schrijven de cardiologen dat ,,door een flagrante schending van de afspraken'' de positie van het bestuur als vertegenwoordiging van de medisch specialisten ,,ernstig schade heeft opgelopen''. Ook de KNO- en oogartsen en de plastisch-chirurgen waren verbolgen.

Vierhout heeft zijn tegenstanders bij elkaar geroepen en ze uitgelegd waarom hij de uitkomsten van het onderzoek besloot te overhandigen. Daarmee gaf Vierhout volgens de medisch microbiologen ,,een van de belangrijkste drukmiddelen (een troef) richting het ministerie'' uit handen.

Dit laatste is, zo werd het kader duidelijk gemaakt, een verkeerde inschatting. De gegevens konden om juridische redenen geen drukmiddel vormen en waren dan ook geen `troef' in de onderhandelingen. De briefschrijvers zagen wel in dat de Orde juridisch weinig poten had om op te staan, toen Hoogervorst de Orde had gesommeerd de afspraken na te komen, maar dat had het bestuur ook al op 12 februari tijdens hun vergadering kunnen en moeten voorzien en daarover moeten spreken. Een schoonheidsfoutje? ,,Och, de voorzitter zat er net. Een beginnersfoutje. Laten we zeggen dat het `een beetje dom' was'', zegt voorzitter dr. M.F. Peeters van de microbiologen. Voor hem, en volgens hem ook voor de andere verenigingen, is dat geen reden meer het vertrek van de voorzitter te eisen en daarmee een scheuring in de Orde te veroorzaken.

Uiteindelijk gaat om de eerdere toezeggingen van de Orde om mee te werken aan een (ook door de specialisten gewild) nieuw financieringssysteem voor de ziekenhuizen en medisch specialisten. Dit voorziet in onderhandelingen tussen verzekeraars en ziekenhuizen over prijzen en aantallen van de `producten' die worden geleverd. Die `producten'worden omschreven in `Diagnose Behandelingcombinaties'. Zo'n DBC omschrijft de behandeling vanaf het eerste bezoek aan de specialist in de polikliniek tot aan de nacontrole en de kosten daarvan voor ziekenhuis, specialisten en andere behandelaars. Dit nieuwe systeem zou eerst voor een klein aantal eenvoudige DBC's op 1 juli worden ingevoerd.

Voor de specialisten spelen twee zaken een rol: in de DBC's wordt in principe uitgegaan van eenzelfde uurhonorarium voor alle specialisten en zijn er inkomensgaranties voor de periode tot 1 januari 2008, als het nieuwe financieringssysteem volledig moet zijn ingevoerd.

De toezegging mee te werken aan de invoering van de eerste fase kwam niet van harte. Ook begon direct gesteggel over de uitleg van de brief die Hoogervorst op 30 oktober 2003 had gezonden, kort voor de beslissende ledenvergadering. Daarin geeft de minister aan dat tot 1 januari 2008 voor dat deel van het budget dat niet met behulp van DBC's zou worden gefinancierd de huidige manier van financieren zou blijven gelden en dat de omschakeling in principe `budgettair neutraal' zou gebeuren.

De specialisten lezen dat, anders dan de minister, als een inkomensgarantie tot 2008 waarbij er voor de verzekeraars helemaal niet over de tot nu gehanteerde lump sum zou kunnen worden onderhandeld. In een aantal regio's gebeurt dit tot schrik van de orde wel. Hoogervorst heeft vandaag beloofd om als dat nodig is voor arbitrage te zullen zorgen.

,,Het zijn wat ons betreft heel heldere afspraken. Daar moet je niet aan willen tornen, want dan word je onbetrouwbaar en dat zou je toch niet willen zijn'', aldus Vierhout. ,,Je moet bovendien volstrekt helder zijn over je doelstellingen. Wij willen een inzichtelijk en transparant financieringssysteem waarin bijzondere prestaties extra worden gehonoreerd en mindere prestaties leiden tot minder honorering. Dat is de doelstelling. Je moet goed oppassen dat die niet wordt misbruikt om andere zaken te regelen zoals een verdere bezuiniging.''

Ruim drie maanden werd daar over onderhandeld, en al die tijd hield de Orde de uitkomsten van het tijdbestedingsonderzoek in de bureaula.

De gelijke uurprijs voor alle specialisten is de tweede bron van verzet bij een deel van de Orde. De Orde gaat uit van een uurtarief van circa 144 euro. Voor een deel van de specialisten leidt dit tot een achteruitgang in inkomen. Volgens recente gegevens van het tarievenbureau loopt de bruto-omzet per jaar uiteen van 136.000 euro voor kinderartsen tot 440.500 euro voor medisch microbiologen.

Vierhout heeft er begrip voor dat dit voor een deel van zijn achterban moeilijk te slikken zal zijn. ,,Velen zullen misschien denken `kan ik straks mijn huis nog wel betalen?' Het geeft toch veel onzekerheid. Daar moet je begrip voor hebben.''

Hij vindt dat specialisten een goed salaris horen te verdienen. ,,Dat is goed voor hun welbevinden. Voor de meeste van hen is er in hun leven geen andere vorm van beloning. Ze kunnen, anders dan bijvoorbeeld in de academische ziekenhuizen, geen hoogleraar worden of ruimte krijgen voor mooi onderzoek.'' Bij een goed imago van de medisch specialist heeft iedereen baat, aldus Vierhout. ,,Dan willen de beste mensen ook in de toekomst nog dokter worden.''