De AIVD opinieert

Inlichtingendiensten zijn niet gesteld op vrijmoedig publiek debat en dat geldt ook voor de Algemene inlichtingen- en veiligheidsdienst. Een notitie van deze Nederlandse inlichtingendienst over de jihad-rekrutering in Nederland ziet de radicalisering van een groeiend aantal moslims als resultaat van onder andere de vermeend onheuse bejegening door ,,opiniemakers en opinieleiders''. De overheid zou zich tegenover deze opiniemakers te weinig als onpartijdige arbiter opstellen, aldus de notitie.

Daarmee draait de AIVD de zaak om. De door de AIVD gemarkeerde opiniemakers reageren juist op religieus geïnspireerde terreurdaden van sommige moslims. De rekrutering voor de jihad blijkt zeer succesvol te verlopen in landen waar minder debat is over integratie en moslimextremisme dan in Nederland. Zo werden de Britten maandag opgeschrikt door ingesproken testamentvideo's van twee overleden moslimlandgenoten die een jaar geleden voor Hamas in Israël aan zelfmoordacties hadden meegedaan. De kans is groot dat sommige Britse opiniemakers op deze feiten gaan reageren in bewoordingen die de AIVD en een aantal moslims niet aanstaan. Zo gaat dat nu eenmaal in een land waar de vrijheid van meningsuiting heerst. In plaats van zich voor de jihad te laten rekruteren zouden moslims die zich aan sommige opiniemakers storen, moeten deelnemen aan de door extremisten zo verachte rechtsstaat en een tegengeluid moeten laten horen. Dat doen er ook steeds meer. De overheid hoeft dan niet als arbiter op te treden.

De AIVD schat het aantal jihad-rekruten op slechts ,,enkele tientallen''. Het gaat dan om een kleine groep onverbeterlijken, die op andere prikkels reageren dan uitspraken van opinieleiders in de Tweede Kamer of in de pers. Kenmerkend voor deze rekruten lijkt dat ze zich voor de samenleving en haar debatten afsluiten. Het is een proces van sektevorming. Niet voor niets is de gevangenis een belangrijke rekruteringsplek.

In plaats van zich met het opinieklimaat te bemoeien zou de AIVD meer bijzonderheden moeten presenteren dan vage notities die weinig meer informatie bevatten dan wat reeds bekend is uit de pers. Door de AIVD aangewezen ronselaars voor de jihad worden systematisch vrijgesproken wegens gebrek aan bewijs. Het aantal vrijgesproken verdachten nadert de tientallen. De rechtbank van Rotterdam noemde vorig jaar de kwaliteit van het op AIVD-informatie gestoelde bewijsmateriaal van het OM tegen twaalf verdachten ,,zorgwekkend''. Het wordt tijd om te analyseren hoe dat mogelijk is. Er is geen enkele reden waarom de AIVD minder kritisch zou moeten worden bejegend dan de Amerikaanse en Britse inlichtingendiensten die verkeerde informatie gaven over massavernietigingswapens in Irak. Het opsporen van kleine groepen terroristen en samenzweerders is een zorgvuldig karwei dat zich niet leent voor generalisaties. Laat die maar over aan de opiniemakers.