Vier Britten uit Guantánamo vast in Londen

Vier van de vijf Britse moslims die gisteren uit gevangenschap in Guantánamo Bay terugkeerden, worden in Londen verder ondervraagd door de antiterreurpolitie.

Een vijfde man, Jamal Udeen (37), afkomstig uit Manchester, werd meteen na de aankomst van het vijftal op een militair vliegveld bij Londen vrijgelaten. De andere vier werden gearresteerd en overgebracht naar het politiebureau van Paddington Green, waar ze in theorie veertien dagen kunnen worden vastgehouden. Maar een hoge regeringsfunctionaris zei te verwachten dat de vier snel zullen worden vrijgelaten.

MI5, de Britse binnenlandse veiligheidsdienst, had de vijf al eerder ondervraagd in Guantánamo. Hun arrestatie en gevangenschap van twee jaar was inzet van diplomatieke controverse tussen Washington en Londen.

De regering-Blair wilde dat ze hetzij zouden worden overgedragen, hetzij zouden worden berecht. In Guantánamo Bay zitten nog vier Britten gevangen. Twee van hen moeten volgens de Amerikanen terechtstaan.

De militaire autoriteiten lieten de vijf Britten gaan omdat ze ,,een laag risico'' zouden vormen. Aangenomen wordt dat er geen bewijs is dat de vijf zichzelf met terrorisme hebben ingelaten. Hun familie heeft steeds volgehouden dat ze onschuldig zijn en het ongeluk hadden ,,op het verkeerde moment op de verkeerde plek'' te zijn. Ze werden door Amerikaanse soldaten en hun bondgenoten aangehouden in Afghanistan en Pakistan in 2001 en 2002, en overgebracht naar het gevangenenkamp Guantánamo Bay op Cuba. Drie van de vijf – Shafiq Rasul (26), Asif Iqbal (22 en Ruhal Ahmed (22) – stonden bekend als de Tipton Talibaan, omdat ze alledrie uit het stadje Tipton in de West-Midlands afkomstig zijn. De vierde, Tarek Dergoul (24) is het Oost-Londen afkomstig.

De vrijgelaten Udeen werd gevonden in een gevangenis van de Talibaan en heeft volgehouden als rugzaktoerist in Afghanistan te zijn geweest. Zijn advocaat eist dat ,,de autoriteiten zich verantwoorden'' voor het feit dat Udeen ,,twee jaar lang onschuldig heeft vastgezeten en wreed en onmenselijk is behandeld''.

Volgens Rasuls familie ging Shafiq in het najaar van 2001 naar Pakistan voor een computercursus. Iqbal zou in dat land zijn geweest om zich te verloven. En Ahmed, de derde moslim uit Tipton, ging in september 2001 voor het huwelijk van een vriend. Rasul en Iqbal werden door de Noordelijke Alliantie in Afghanistan aangehouden in december 2001. De vierde Brit, Dergoul, is aangehouden in het Tora Bora-gebergte in Afghanistan, waar de Amerikanen strijd leverden met Talibaan-strijders die mogelijk onder leiding stonden van Osama bin Laden. Dergoul zou in slechte gezondheid verkeren en een geamputeerde voet hebben.

Azmat Begg, vader van een van de vier Britten in Guantánamo, Moazzam Begg (37), is in Washington om te pleiten voor gerechtigheid voor zijn zoon. Volgens hem was zijn zoon in Afghanistan als hulpverlener. Zijn zoon heeft zelf gezegd ,,niet [te] weten welke misdaad ik begaan kan hebben''.