IAEA bereikt compromis over Iran

Binnen de bestuursraad van atoomenergie-agentschap IAEA is een compromis bereikt over de beoordeling van Irans verklaringen over zijn nucleaire programma.

In een ontwerpresolutie wordt waardering uitgesproken over de door Iran getoonde openheid. Maar er is kritiek op het feit dat de Iraanse onthullingen van oktober niet zo volledig waren als Iran het deed voorkomen. Volgens het persbureau AP, dat de ontwerpresolutie heeft kunnen inzien, is het compromis vooral voor de VS `pijnlijk'. De VS hadden aangedrongen op een sterkere veroordeling en willen dreigen met een gang naar de Veiligheidsraad. Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië, die in de kwestie één lijn trekken, ging dat te ver. In de ontwerpresolutie wordt de Veiligheidsraad niet genoemd. Daarmee staat nog niet vast dat de bestuursraad, die 35 leden telt, de resolutie zal aannemen. Een aantal landen, aangevoerd door Maleisië, heeft uitgesproken helemaal geen behoefte te hebben aan een resolutie.

De bestuursraad van het IAEA houdt deze week in Wenen een reguliere bijeenkomst waarin ook de ontwikkelingen in Libië en Iran aan de orde komen. Beide landen bleken in het geheim te werken aan uraniumverrijking waarvoor gascentrifuges van oud Urenco-ontwerp werden gebouwd. Aangenomen wordt dat deskundigheid en instrumentarium deels door Pakistan zijn geleverd. Twee weken geleden verscheen een nieuw rapport over de bevindingen van IAEA-inspecteurs in Iran waarin zowel waardering als bezorgdheid werd uitgesproken.

Eind 2002 werd duidelijk dat Iran, naast de openlijke bouw van enige kerncentrales, nog een geheim nucleair programma had. Na enig aandringen gaf het land in oktober 2003 naar eigen zeggen volledig opening van zaken. Iran stond op het punt uranium te gaan verrijken en werkte aan de bouw van een fabriek voor zwaar water. Als blijk van goed wil werd de uraniumverrijking – uitdrukkelijk tijdelijk – opgeschort.

Zoals uit het recente IAEA-rapport blijkt, zijn sinds oktober toch weer nieuwe feiten ontdekt. Zo bezit Iran ontwerptekeningen van tamelijk moderne centrifuges. Ook was een kleine hoeveelheid polonium geproduceerd, dat in beginsel in een kernwapen dienst kan doen. De nieuwe feiten sterkten de VS in de overtuiging dat het Iraanse programma een militair karakter heeft. Daarop wees in hun ogen al het feit dat veel nucleaire inrichtingen ressorteerden onder het ministerie van Defensie. Dat zou ook in de ontwerp-resolutie worden onderstreept.