Een cockpit vol slingers

Als piloot bij de KLM moet je op je 56ste met pensioen. Jammer, vindt Wim van Beek. ,,Want eigenlijk heb ik 25 jaar vakantie gehad.''

Op 24 oktober vorig jaar kwam piloot Wim van Beek terug van zijn laatste vlucht, naar Kuala Lumpur. Hij werkte 25 jaar bij de KLM. Met zijn dochter, die copiloot is, regelde hij dat zij samen op deze vlucht zaten. ,,Een goede afsluiting van mijn KLM-tijd. In Kuala Lumpur hebben we met de hele bemanning gebarbecued en op de terugreis was de cockpit versierd met slingers. Iedereen leek te weten dat het mijn laatste vlucht was'', glimlacht Van Beek (57). ,,Toen ik de baan opdraaide in Kuala Lumpur, wenste de verkeersleider mij succes toe. En de verkeerleider in Nederland zei: `maak iets moois van uw laatste landing'.''

Wim van Beek vond het jammer dat hij met pensioen moest. De pensioengerechtigde leeftijd bij KLM is 56 jaar. Van Beek wist dit op te rekken tot 57, omdat hij enkele jaren geleden in deeltijd ging werken. Na zijn 56ste kreeg hij de tijd die hij minder had gewerkt, terug. Van Beek had het erg naar zijn zin bij de KLM. ,,Eigenlijk heb ik 25 jaar lang vakantie gehad'', lacht hij. ,,Nee, dat is overdreven, maar ik heb wel veel plezier gehad. Ik vond de Boeing 747 schitterend, die techniek. En het was prachtig om midden in de nacht over New York te vliegen, al die lampjes.''

Eigenlijk wilde Van Beek helemaal niet vliegen. Varen, dat was vanaf de lagere school zijn passie. ,,Naar de zeevaartschool in Delfzijl gaan en varen is het enige dat ik ooit gepland heb.'' Na de zeevaartschool was hij een aantal jaren stuurman, maar de maatschappij waar hij werkte ging failliet. Hij moest alsnog zijn dienstplicht vervullen. Hij kwam bij de marine terecht en volgde de navigatieopleiding. Als navigator in vliegtuigen tekende hij de koersrichting uit en gaf de vlieger instructies over de snelheid. Twee collega's stelden hem voor een militaire vliegopleiding te volgen. Dat deed hij. Van Beek overlegde eerst met zijn vrouw of hij zou gaan vliegen bij de marine. Zijn HTS-opleiding Elektronica moest hij ervoor afbreken. ,,Het was een contract voor zes jaar bij de marine, daarna moest je weg. Ik zou na die zes jaar 31 jaar zijn. Het was wel een risico, omdat ik dan alleen zou kunnen vliegen en veel maatschappijen namen nieuwe piloten aan tot 30 jaar.'' Tijdens deze zes jaar haalde hij alvast vliegbrevetten voor de burgerluchtvaart. Gelukkig had de KLM piloten nodig toen Van Beek stopte bij de marine in 1978. ,,Wegens het tekort schroefden ze de maximum leeftijd iets op.''

Een grote overstap, van varen naar vliegen? Van Beek vindt van wel. ,,Het varen vond ik saai worden. Ik reisde vaak naar West-Afrika en dan zat je tien dagen op een boot. Als ik wachtliep, sliep de rest. Het leven in een vliegtuig is veel gezelliger.''

De grootste verandering die Van Beek meemaakte in de loop der jaren was de duur van de vluchten. ,,Vroeger stopte je op verschillende plekken als je bijvoorbeeld naar Oost-Azië moest. Dat gebeurt niet meer. Dat is minder leuk, want daardoor heeft de bemanning minder contact met elkaar.''

In de 25 jaar bij de KLM heeft Van Beek weinig traumatische ervaringen gehad. ,,Als ik vrienden spreek, lijkt het wel alsof zij in één vlucht gekkere dingen meemaken dan ik in die 25 jaar.'' Twee keer had hij een bijna-botsing. ,,Eén keer boven Twente. We moesten het vliegtuig echt over het andere toestel heentrekken. Toen ben ik wel geschrokken.''

Van Beek was erg betrokken bij de vakbond, de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV). In de jaren tachtig was hij er vice-president. Bij de internationale overkoepelende organisatie, de International Federation of Airline Pilots Associations (IFALPA), zat hij zeven jaar in het bestuur. ,,Je krijgt veel informatie over wat er allemaal speelt en internationaal deed ik allerlei contacten op.'' En, zegt hij, vergaderen vindt hij leuk. Dat is een van de redenen waarom Van Beek nu actief is in de gemeentepolitiek in zijn woonplaats. ,,Bij een bijeenkomst van de VVD, drie jaar geleden, kon ik mijn mond weer niet houden en nu ben ik hier dus partijvoorzitter.''

Het liefst zou Van Beek nog gaan vliegen, maar hij schat de kans daarop klein wegens de geringe vraag naar piloten. ,,Maar ik ga wel reizen met mijn vrouw. Ik ben op veel plekken geweest, maar je ziet niet veel meer dan de stad of plaats waar je landt. Mijn collega die eerder met pensioen ging, zei het al: ik ga nu eens kijken waar ik al die jaren ben geweest.''

Dit is een rubriek over mensen die vooruitkijken naar of terugblikken op hun loopbaan.