Roemenië maakt schoon schip om EU te behagen

De Roemeense regering probeert schoon schip te maken aan de vooravond van een cruciale stemming in het Europese Parlement, morgen. Premier Adrian Nastase heeft maandag zijn minister van justitie naar huis gestuurd en drie vice-premiers benoemd.

Het is de derde keer in nog geen jaar dat de sociaal democraat Nastase aan zijn regering sleutelt om de Europese Unie te overtuigen van z'n hervormingsgezindheid. Roemenië onderhandelt op dit moment met Brussel over een mogelijke toetreding in 2007. Om die datum te halen moet de Roemeense regering dit jaar de onderhandelingen afsluiten. In Brussel wordt ernstig getwijfeld of die deadline haalbaar is.

Minister Rodica Stanoiu van justitie moest haar post opgeven – zij verhuist naar het kabinet van president Ion Iliescu, een niet minder invloedrijke positie. De nieuwe minister van justitie is Cristian Diaconescu, die eerder staatssecretaris van buitenlandse zaken was. Opmerkelijk is verder de benoeming van Ioan Talpes tot vice-premier, speciaal belast met justitie, defensie en Europese integratie. Talpes, generaal bd, komt uit de hoek van de veiligheidsdiensten. Hij was van 1992 tot 1997 directeur van de Buitenlandse Veiligheidsdienst. Daarna werd hij persoonlijk adviseur van president Iliescu. De pers heeft zijn naam verschillende keren in verband gebracht met schandalen. Recentelijk zou hij de onafhankelijke rechtsgang hebben beinvloed in de zaak van een Amerikaanse historicus – een persoonlijk vriend van hem – die beschuldigd werd van pedofilie.

De commissie Buitenland van het Europese Parlement schreef op 24 februari van dit jaar een zeer kritisch rapport over de vorderingen van Roemenië als kandidaat voor de EU. Er gingen stemmen op om de onderhandelingen met Roemenië af te breken omdat het land op het gebied van justitie, maatregelen tegen corruptie en privatisering van staatseigendom ver achter bleef bij de verwachtingen. Ook inzake het adoptierecht hield het land zich niet aan de afspraken, zo bleek toen er ondanks een verbod om Roemeense kinderen te adopteren toch weer Roemeense adoptiekinderen opdoken in Italië.

Deze week stemt het Europese Parlement over een motie die spreekt van `heroriëntatie van de onderhandelingen met Roemenië tenzij het land binnen afzienbare termijn orde op zaken stelt'.

Een punt van kritiek is ook de positie van de pers. Het afgelopen jaar kregen 16 journalisten te maken met fysiek geweld. Dit weekeinde ontsloeg premier Nastase tientallen – deels hooggeplaatste – politiefunctionarissen door het hele land omdat ze geen onderzoek zouden hebben verricht naar het geweld tegen de media.