Referendum Venezuela

Het artikel `Geen referendum in Venezuela' in deze krant van 4 maart noopt mij te reageren.

Het referendum betreft niet een vrijblijvende volkstelling over het functioneren van de president, maar een recall waarmee het mandaat van de huidige president per direct kan worden ingetrokken. Dit is de derde keer dat de oppositie handtekeningen verzamelt voor het aanvragen van een dergelijk in de Grondwet opgenomen referendum. De eerste keer werd een toen nog raadplegend referendum door het Hooggerechtshof gesaboteerd. De tweede keer werd de verzameling handtekeningen op basis van een technicaliteit gediskwalificeerd. Eind vorig jaar verzamelde de oppositie daarom opnieuw handtekeningen, waarbij strikte regels werden gevolgd en waarnemers van regeringszijde en internationale organisaties actief betrokken werden.

Het in twijfel trekken van 876.000 handtekeningen is een nieuwe poging van de regering van Chávez om op semi-legale wijze een referendum te blokkeren. Het overgrote merendeel van deze handtekeningen wordt nu in twijfel getrokken op basis van regels die de kiesraad achteraf heeft ingesteld, en die zelfs door de internationale waarnemers van de OAS (Organisatie van Amerikaanse Staten) en het Carter Center onjuist worden geacht. Het gaat hierbij voornamelijk om biljetten waarop kiezers wél zelf een handtekening en vingerafdruk hebben geplaatst, maar waarbij de naam van de kiezer door een medewerker van het stembureau (en niet door de kiezer zelf) is opgeschreven.

Dit is voornamelijk het geval geweest bij ouderen, gehandicapten, analfabeten, enzovoort die fysiek niet in staat waren leesbaar hun naam te schrijven. De ondertekenaars wier handtekeningen in twijfel zijn getrokken, krijgen niet zoals in het artikel gesteld één maand de tijd om de handtekening te komen verifiëren, maar een periode van tussen de twee tot vijf dagen. De door de kiesraad voorgestelde procedure maakt het onwaarschijnlijk dat de oppositie logisitiek in staat zal zijn om binnen die gestelde termijn genoeg handtekeningen te verifiëren.