Marokkaanse armoede

Hoewel het een hachelijke onderneming is, riskeren jaarlijks circa dertigduizend Marokkanen de overtocht naar het Europese vasteland in gammele en veel te volle bootjes of als verstekeling op vrachtschepen. Zo trachten ze Spanje of Frankrijk te bereiken. Bijna de helft van deze illegale migranten wordt teruggestuurd, en zo'n duizend verdrinken er per jaar in de veertien kilometer brede Straat van Gibraltar.

Ze doen het, gelokt door de Europese tv, om geld te verdienen en hun levensomstandigheden en die van hun familie in Marokko te verbeteren. Maar de realiteit slaat onverbiddelijk toe zodra zij in Spanje aankomen. Als arme illegalen leven ze in schamele hutten zonder stromend water of elektriciteit.

In de somber makende documentaire Quand les hommes pleurent... (Wanneer mannen huilen...) van de Marokkaanse Yasmine Kassari die vanavond wordt uitgezonden zien we een aantal Marokkanen in het zuiden van Spanje in barre omstandigheden worstelen met werk en bestaan. Kassari brengt in een rommelige mengeling van fragmenten de levens van de illegalen in beeld. Zij filmt haar landgenoten Kacem, Hassan, Mziane, Abderrahman, Bachir, Mehdi, Miloud en Omar die in Andalusië op plantages werken. Daar is altijd gebrek aan (goedkope) arbeidskrachten. Ze plukken er meloenen, paprika's, citroenen en trachten via hun baas een verblijfsvergunning te krijgen.

De Spaanse landeigenaren hebben de illegalen broodnodig en zijn tegen hun erkenning omdat gelegaliseerde arbeiders recht hebben op minimumloon en sociale voorzieningen. Nu kunnen zij de werkers met lage lonen lange dagen vasthouden. Filmmaakster Kassari wordt zelfs voor de camera door een Spaanse boer bedreigd (,,En nu wegwezen'') als zij een geschil over huisvesting vast wil leggen.

In een documentaire vol emoties komen slechts weinigen er voor uit dat zij in Spanje willen blijven. Maar terug gaat ook niet. Ze willen eigenlijk alleen maar terug naar hun dorp als ze met voldoende geld een mooie auto kunnen kopen. Verder dromen ze van de vereiste papieren, een beter huis en geld dat ze naar huis kunnen sturen. ,,Je vertrekt alleen als je eruit wordt gezet'', zegt er één, waarmee hij zijn uitzichtloosheid bevestigt.

Quand les hommes pleurent..., VPRO, Ned.3, 23.43-0.40u.