Dat wilden we even kwijt

Stop de bezuinigingen, Europese afspraken over begrotingstekorten zijn niet heilig.

Als een van de weinige topmanagers in Nederland weigert hij zijn salaris te vertellen – dat kan omdat Rabobank niet beursgenoteerd is. Maar Bert Heemskerk, sinds vorig jaar bestuursvoorzitter van de Rabo, heeft geen moeite met politieke standpunten.

De Rabo-voorman deed gisteren bij de presentatie van de jaarcijfers een oproep aan Den Haag om verdere bezuinigingen achterwege te laten. Ieders koopkracht komt in gevaar. Dan kan het kabinet beter het Stabiliteitspact overtreden – de afspraak tussen EU-lidstaten om het begrotingstekort niet boven 3 procent van het bruto binnenlands product te laten komen.

Het gebeurt zelden dat een topbankier onomwonden zijn mening geeft in een maatschappelijke discussie. Spreekt hier de dominee of de koopman? De vraag is of Heemskerk bij zijn vorige werkgever – de chique vermogensbank Van Lanschot – ook zulke uitspraken zou hebben gedaan. De Rabobank richt zich op consumenten en het midden- en kleinbedrijf, een groep die kwetsbaarder is voor koopkrachtverlies dan de vermogende klanten van Van Lanschot. Ex-president Wim Duisenberg van de Europese Centrale Bank, die op de nominatie staat commissaris bij de Rabo te worden, kan zijn kandidatuur nog intrekken.

Heemskerk is niet de enige bankier die zijn nek durft uit te steken. Eerder deze maand pleitte Rijkman Groenink, bestuursvoorzitter van ABN Amro, ervoor de grenzen open te gooien voor de werknemers van nieuwe EU-lidstaten. In een interview met Het Financieele Dagblad zei Groenink dat het verzet hiertegen in strijd is met de Europese gedachte. De afwijzing door Nederland van de verhoging van het Europese budget noemde hij `geen logische opstelling'.

Groenink voorzag zijn uitlatingen meteen van een disclaimer. ,,Een feit is dat het bedrijfsleven geen gezag heeft. Wij staan onder de verdenking dat we altijd vanuit een commercieel belang praten. Mijn mening is daarom niet meer waard dan van welke willekeurige lobbyist.''

Als Rabobank en ABN Amro zich durven uit te laten over politiek gevoelige thema's, rijst de vraag waar ING blijft. ING is ten slotte een financiële instelling die zich graag laat voorstaan op haar maatschappelijke betrokkenheid. Een ding is zeker. Mocht ING binnenkort de ether in gaan, dan zal het moeilijk het Stabiliteitspact kunnen afvallen. De zojuist tot vice-voorzitter van de raad van bestuur gepromoveerde Cees Maas was als toenmalig thesaurier-generaal van het ministerie van Financiën nauw betrokken bij de totstandkoming van de euro.