Het beeld

Ook in Nederland hoor je wel eens brommen dat de publieke omroep te weinig aandacht besteedt aan cultuur en wetenschap, terwijl de programma's over koken, tuinieren en sterren niet meer te tellen zijn. Veel politici vinden dat een elitair standpunt. Het verschil met Engeland is dat de beschuldiging daar geuit wordt in een door de BBC zelf uitgezonden debat (gisteravond in Panorama) en juist van `de mensen thuis' komt.

Onverwachts maakte gisteren de derde aflevering van Zijn of azijn: een egodocument van Bram van Splunteren pijnlijk duidelijk waar de schoen bij de Nederlandse publieke omroep wringt. Wie in Hilversum eenmaal in vaste dienst is aangenomen, kun je nooit meer ontslaan. Hij kost zo veel geld dat je hem programma's moet laten maken, zelfs wanneer die niet goed zijn. Er lopen door de gangen van het Mediapark vele Bram van Splunterens rond: al twintig jaar op de loonlijst, en nooit iets van enig belang gemaakt.

Dit jaar was Bram gestationeerd bij de redactie van het nieuwe programma Het geluk van Nederland, en wijdde daar een reportage aan zijn eigen onbehagen. De oorzaak van dat verdriet werd in deel 1 niet helemaal helder, maar het had iets te maken met een te cynische levenshouding van hemzelf en de rest van de VPRO. In deel twee verzamelde Bram de bijval; een aantal kijkers had contact met hem gezocht en hem geprezen voor zijn persoonlijke moed. In een gesprek met een psychtherapeut barstte Bram voor de camera in tranen uit, omdat hij iets met zijn zoon niet goed had gedaan. Het derde deel onthulde gisteren wat Bram echt dwarszit. Hij krijgt van de VPRO niet genoeg waardering voor zijn werk, waar hij met tegenzin heen gaat, want niemand is aardig tegen hem. Sommige collega's wijzen Bram op het feit dat hij zelf altijd het meest cynisch en hooghartig reageert op werk van anderen en dat hij zijn neus ophaalt voor het maken van items van een minuut of tien. Maar toch wil hij zelf geen ontslag nemen, want dan zet je in deze moeilijke tijden wel heel veel op het spel...

De gekrenkte narcist zoekt weer steun voor de camera, bij oude vrienden als Thom Hoffman en Robert ten Brink. Met de laatste gaat hij wadlopen op Vlieland. Openlijk solliciteert Bram naar een betrekking bij SBS6, waar Ten Brink zelf toch ook rijk is geworden door het presenteren van emotieporno. Maar de camera registreert dat van de twee mannen de ene een ster is en de andere een eeuwige verliezer. Die zal de publieke omroep nooit verlaten, ook al huilt hij nu opnieuw, naar hij zegt omdat het kind in hem niet genoeg ruimte krijgt.

Laten we vooral door een positieve bril naar het commerciële alternatief kijken. Wat aardig dat Robert ten Brink in Lotto Weekend Miljonairs (SBS6) een actuele quizvraag stelt over de zondagskrant van de Telegraaf! En wat informatief dat RTL4 drie zaterdagavonden een making of-documentaire vertoont over de totstandkoming van die krant! Het is nog niet eens zeker of de drukkers en bezorgers wel mee willen doen. Spannend! Bram kan zó `documentaires' gaan maken voor Endemol die zichzelf financieren!