Zwembadwater met chloorgas is slecht voor het tandglazuur

Wedstrijdzwemmers die meer dan twee uur per dag trainen kunnen slijtage aan hun voortanden krijgen. Hun tandglazuur lost in dit geval op, door chemische oorzaken en er ontstaat een typisch honingraatvormig etspatroon op de tand. Zwemwater met een zuurgraad (pH) van lager dan 3,6 zou hiervan de oorzaak zijn. Men noemt dit verschijnsel tanderosie.

Langer bekend is al dat deze gebitsafwijking kan ontstaan bij patiënten met maagaandoeningen waarbij de maaginhoud zeer regelmatig terugvloeit naar de mond. Ook anorexia- en boulimia patiënten die frequent overgeven hebben er last van, evenals mensen die veel frisdranken of citrusvruchten consumeren of wielrenners die grote hoeveelheden sportdrank drinken. Bekend is ook dat Britse jockeys voor de paardenraces hun gewicht laag houden door veelvuldig over te geven en ook bij hen werd ernstige erosie aangetroffen. In al deze gevallen wordt het gebit aangetast door zeer zure vloeistoffen en kan het speeksel de normale bufferende werking niet meer uitoefenen. Het resultaat kan zijn dat het oppervlak van de tanden en kiezen glanzend en transparant wordt en de gebitselementen behoorlijk pijn gaan doen.

Dat zwemwater ook een risicofactor voor dit tandweefselverlies zou zijn, is nieuw. De basis voor deze beweringen is afkomstig uit een aantal internationale artikelen. De oorzaak is dat in zwemwater dat met chloorgas is gedesinfecteerd, onder invloed van het daglicht zoutzuur ontstaat dat een zeer lage pH-waarde heeft. Dit zure water kan volgens de auteurs bij wedstrijdzwemmers, door het directe voortdurende contact van het water met de voortanden, de erosieve verschijnselen veroorzaken.

In een recent verschenen Nederlands artikel is nagegaan of het zwemwater in ons land ook gevaren voor het gebit oplevert (Ned. Tijdschr. Tandheelk , jan. 2004). Daaruit blijkt onder meer dat het zwemwater in Nederland niet wordt gedesinfecteerd met chloorgas maar uitsluitend met natriumhypochloriet. Wanneer deze stof aan het water wordt toegevoegd blijkt echter dat het zwemwater een te hoge pH krijgt wat weer irriterend voor de huid is. Daarom corrigeert men in ons land de hoge zuurgraad van dit water met zwavelzuur zodat daardoor een optimale neutrale pH van tussen de 6,8 en 7,8 ontstaat. Voorts gelden in Nederland regels voor frequente en verplichte controle van de pH van het zwemwater. Die controles worden uitgevoerd door zowel de zwembadhouder zelf als een testlaboratorium. De onderzoekers concluderen dat het risico van tanderosie door frequent zwemmen in ons land verwaarloosbaar is.