Staatsschuld ligt niet op bordje van de kleinkinderen 1

1Geschiedfilosoof Frank Ankersmit betoogt in Opinie & Debat van 28 februari dat het neoliberalisme, in tegenstelling tot het `achterhaalde socialisme' ver in de toekomst weet door te dringen en zich ,,identificeert met de krachten die onze collectieve toekomst bepalen''.

Maar hoe kunnen we het liberale idee van het individu dat in vrijheid zijn toekomst ontwerpt verenigen met de anonieme `krachten' waarmee het neoliberalisme zich zou identificeren? Het klinkt als een deterministische geschiedopvatting zoals het marxisme dat is. Een verschil is misschien dat het marxisme in de sociale en economische werkelijkheid conreet aanleiding vond voor een deterministische geschiedfilosofie, terwijl Ankersmit nalaat de krachten waarvan hij spreekt concreet te duiden.

Het is opmerkelijk dat bestuurskundige Jouke de Vries in zijn bijdrage aan de discussie in de maatschappelijke werkelijkheid (27 februari) juist een tekort van het neoliberalisme ontwaart.

Ankersmit haalt bovendien een en ander door elkaar. Is, als het om staatsschuld gaat, de zogenoemde `politiek van morele verontwaardiging' van links een pleidooi om de staatsschuld maar niet af te lossen, zoals zijn betoog suggereert? Natuurlijk niet. Het debat gaat daar niet over, maar over het maken van keuzes. Over handhaving van hypotheekrenteaftrek voor alle inkomens of handhaving van solidariteit met chronisch zieken. Bijvoorbeeld.