Onvolwassen

Stel dat autorijscholen het recht hadden om, op het moment dat hun dat goeddunkte, tegen een klant te zeggen: ik vind dat u inmiddels ver genoeg bent gevorderd, alstublieft, hier is uw rijbewijs.

En stel nu ook dat u de baas bent van een transportbedrijf, en dat u naarstig op zoek bent naar nieuwe chauffeurs. Op een advertentie hebben zich verschillende kandidaten gemeld. Sommigen van hen hebben een gewoon rijbewijs en jarenlang ervaring als chauffeur bij een besteldienst, anderen hebben ruime ervaring als gewoon automobilist en weer anderen hebben nog maar net hun rijbewijs. U neemt contact op met een rijschool met de vraag die kandidaten een aanvullende opleiding te geven zodat ze een geldig rijbewijs voor vrachtwagens krijgen. Graag natuurlijk, want de autorijschool zit om werk verlegen. En dus stelt zij een uitgebreid programma op dat al die nieuwe chauffeurs moeten gaan volgen. U bent razend. Die chauffeurs hebben allemaal een verschillende achtergrond. Die moet je niet allemaal door dezelfde tijdrovende, en dus voor u als opdrachtgever kostbare, molen halen. U vraagt een offerte bij andere rijscholen. Die blijken dezelfde onzinnige eisen te stellen en dezelfde prijs te hanteren. U was razend, nu springt u uit uw vel: dergelijke prijsafspraken zijn verboden, het over één kam scheren van al die kandidaten werkt demotiverend en het is al zo moeilijk personeel te krijgen. Bovendien, dat die rijscholen zelf de eisen mogen bepalen, het alleenrecht hebben om de opleiding te verzorgen en ook nog eens als enige mogen bepalen of iemand al dan niet geslaagd is, dat vraagt om corruptie. En dat is dan ook de reden waarom we dat niet zo hebben geregeld. Tenminste, waar het gaat om de opleiding van chauffeurs.

Een school heeft een lerares in dienst die ooit het diploma MO-A Frans heeft behaald. Daaraan ontleent ze een tweedegraads bevoegdheid. Inmiddels geeft zij al meer dan twintig jaar les, tot tevredenheid van de school. Nadat haar kinderen de deur uit zijn, heeft ze haar studie weer opgepakt en enige tijd geleden afgerond met het doctoraal Frans. Haar de eerstegraads bevoegdheid verlenen lijkt in dit geval vanzelfsprekend. Maar zo eenvoudig gaat dat niet. Want het is niet de school die dit bepaalt, dus de instelling die tot oordelen in staat is, die de kwaliteit van haar functioneren kan vergelijken met die van haar collega's, nee, die bevoegdheid ligt bij de lerarenopleidingen. En die eisen in haar geval een omvangrijke aanvullende opleiding.

Vakinhoudelijk is de lerares uit dit voorbeeld uitstekend opgeleid. Het gaat dus om andere zaken, van onderwijskundige of algemeen pedagogische aard. Wat die lerares op dit terrein aan kennis of vaardigheden tekort komt, kan de school het beste zelf bepalen, zou je zeggen. Laat die dus, samen met die lerares bekijken wat voor aanvullende opleiding eventueel wenselijk is, om vervolgens te bezien wie die zou kunnen geven. Vaak zijn scholen georganiseerd in een breder verband, dus het is niet uitgesloten dat ze die kennis zelf in huis hebben. En anders kan die buiten de deur worden gevonden. Misschien bij een lerarenopleiding, maar wellicht vind je elders iets beters.

Voor zij-instromers geldt hetzelfde. Uit die hoek krijg ik regelmatig de klacht dat de opleiding niet aansluit bij hun opleiding, bij hun werkervaring en al helemaal niet bij de problemen die zij in hun werk tegenkomen. Te weinig maatwerk, te veel over één kam scheren.

Het feit dat de school zegt, sorry, wij vinden dit ook niet redelijk, maar wij kunnen er ook niets aan doen, tekent de onvolwassenheid van die sector.

prick@nrc.nl