In de kliniek

Het satirische tijdschrift Kingpin heeft op de omslag van het laatste winternummer een foto die in 2002 in Praag is genomen. Kingpin heeft er een paar tekstballonnetjes bijgezet en doet alsof het om een scène in een psychiatrische inrichting gaat.

,,De eerste speler die 18 remises maakt wint de titel'', mijmert Kramnik gelukzalig. ,,Ik verklaar mijzelf de vijftiende wereldkampioen schaken'', zegt FIDE-president Iljoemzjinov. Kasparov zegt iets over schaakboeken en Karpov dreigt zich terug te trekken als Fischer niet naar de gesloten afdeling wordt teruggebracht. Fischer zelf raast onzichtbaar achter een raam over het zionisme.

Bessel Kok, de organisator van de bijeenkomst in Praag, legt zijn handen als een vriendelijke psychiater op de schouders van Kramnik en Kasparov en zegt dat het tijd voor de heren is om terug naar hun kamers te gaan. Uit dit detail blijkt dat de versie van Kingpin niet de werkelijkheid is, want in het echt heeft geneesheer-directeur Kok de touwtjes niet meer in handen. Hij werd al snel na de bijeenkomst in Praag door de FIDE aan de kant gezet, waarschijnlijk omdat men vreesde dat hij in staat zou zijn om buiten Iljoemzjinov om een geloofwaardig wereldkampioenschap te organiseren.

Afgelopen woensdag hield Iljoemzjinov in Moskou een persconferentie – ik heb het nu niet meer over Kingpin, maar over de echte wereld – waar hij uitlegde hoe het verder gaat met het wereldkampioenschap van de FIDE. Met zijn oude vriend Saddam kan hij geen zaken meer doen, maar nu heeft de Libische leider Khadaffi hem uit de nood geholpen. Het FIDE-kampioenschap zal in juni in Tripoli gespeeld worden met 128 deelnemers en een prijzengeld van 2.200.000 dollar. Een cynicus merkte op dat misschien ook de Lockerbie Memorial Trophy zal worden uitgereikt.

De winnaar van Tripoli zal later een match spelen tegen Kasparov om een prijzengeld van twee miljoen dollar en ook voor deze wedstrijd is een verrassende locatie gevonden: Hanoi, de hoofdstad van Vietnam. Eerst zien, dan geloven, hebben we geleerd.

De door Kingpin bespotte voorzichtigheid van Kramnik heeft hem in Linares geen kwaad gedaan, want na twaalf ronden stond hij bovenaan, hoewel hij maar twee partijen gewonnen had. Vorige week schreef ik dat wegens de algemene vredelievendheid om de terugkeer van de vroegere toernooibaas Rentero werd geroepen en tijdens de tiende ronde was hij er inderdaad, als toeschouwer.

Alexei Shirov, die nog een appeltje met Rentero te schillen heeft, protesteerde dat die in kamertjes kwam waar gewone toeschouwers niet mochten zijn en hij kreeg gelijk. Misschien leed de briljante avonturier Shirov toch onder Rentero's boze oog, want in die tiende ronde was hij onherkenbaar, een willoos slachtoffer van een klassieke Spaanse marteling.

Wit Topalov-zwart Shirov

1. e2-e4 e7-e5 2. Pg1-f3 Pb8-c6 3. Lf1-b5 a7-a6 4. Lb5-a4 Pg8-f6 5. 0-0 Lf8-e7 6. Tf1-e1 b7-b5 7. La4-b3 d7-d6 8. c2-c3 0-0 9. h2-h3 Pc6-a5 10. Lb3-c2 c7-c5 11. d2-d4 Dd8-c7 12. d4-d5 Hij wil een langzame manoeuvreerpartij. Na het meer gebruikelijke 12. Pbd2 doet Shirov 12...cxd4 13. cxd4 Pc6, bijvoorbeeld tegen Kramnik in de tweede ronde van Linares. 12...Pa5-c4 Ik denk dat zwart het anders moet spelen: Ld7 en Pb7, met als eerste bedoeling c5-c4 en Pb7-c5. Als wit dat verhindert, heeft zwart nog plan B, Pb7-d8-f7, met een passieve, maar zeer moeilijk te veroveren positie. 13. b2-b3 Pc4-b6 14. a2-a4 Lc8-d7 15. a4-a5 Pb6-c8 Voor Pf6 en Le7 liggen geen grote daden in het verschiet, maar zwarts grootste probleem is Pc8, dat geen behoorlijk veld kan vinden. 16. c3-c4 g7-g6 17. Pb1-c3 Pf6-h5 18. Pc3-e2 Tf8-e8 19. Ta1-a2 Le7-f8 20. g2-g4 Ph5-g7 21. Pe2-g3 f7-f6 22. Pf3-h2 Te8-e7 23. h3-h4 Te7-f7 24. f2-f4 e5xf4 25. Lc1xf4 Dc7-d8 26. Te1-f1 Dd8-e7 27. h4-h5 Pg7-e8 28. Lc2-d3 Lf8-g7 29. Kg1-g2 De7-f8 30. Dd1-c1 b5xc4 31. b3xc4 Ta8-b8 32. Ta2-f2 Tb8-b3 33. Tf2-f3 Pc8-e7 34. Lf4-d2 Ld7-c8 35. Dc1-c2 Tb3-b8 36. Kg2-h1 Zwart staat strategisch verloren, maar het had nog lang kunnen duren als hij niet, het afwachten moe, met zijn volgende zet zijn stelling verder verzwakt had. 36...g6xh5 37. Pg3xh5 Pe7-g6

Mdimhelm

mMmMmjcg

gmMaMahm

AMaGmMmH

MmGmGmGm

mMmImJmM

MmKCMmMB

mMmMmJmL

Nu nog 38...Pe5 en zwart leeft weer, maar de weerlegging van zijn spel ligt voor de hand. 38. e4-e5 d6xe5 38...Pxe5 39. Lxh7+ Kh8 40. Th3 is ook fataal voor zwart. 39. Ld3xg6 h7xg6 40. Dc2xg6 e5-e4 41. Tf3-h3 Tf7-b7 42. Ph5-f4 Tb7-b1 43. Dg6-h7+ Kg8-f7 44. Dh7-h5+ Kf7-g8 45. Pf4-g6 Zwart gaf op. Na 45...Dd6 46. Lf4 Dd8 47. Lxb8 Txb8 48. Dh7+ Kf7 49. Pe5+ Kf8 50. Pc6 houdt hij weinig over.