Hollands dagboek; Ben Sombogaart

Kleine films over kleine mensen. Dat is het credo van regisseur Ben Sombogaart (56). Het leverde hem afgelopen maandag geen Oscar op voor zijn verfilming van De Tweeling. Over limofiles, onderhandelen bij het zwembad en Vader Stamper uit Pluk van de Petteflet. `Ik moet naar de wc en sta naast Tim Robbins. Een klein hoogtepunt.'

Woensdag 25 februari

Dag begint vroeg. In de nacht van dinsdag op woensdag. Loop naar huis. Heb net eindmix van deel 6 van Ibbeltje beluisterd, de tv-film van de hoorspelserie die Annie M.G. Schmidt in 1961 maakte voor Radio Luxemburg. Wordt erg goed.

Ik denk na over de acceptatie-speech. Moet ik nu doen, want ben bang daar door alle hectiek in Los Angeles niet meer aan toe te komen. Thank you members of the Academy..

Thuis telefoon uit L.A. van distributeur Miramax welk fragment uit onze film De Tweeling op de Miramax-receptie moet worden vertoond. Vraag meteen weer of er al duidelijkheid is over de 2 extra kaarten voor de Ceremony. Willen er 6 ipv. 4. Voor de 2 producenten, de scenarioschrijfster, de actrices Thekla en Nadja en voor mij. Dat blijft moeilijk. Er zijn 3.200 plaatsen en 10.000 aanvragen. Ik zal worden teruggebeld.

's Morgens naar de plek waar het decor van Pluk van de Petteflet wordt gebouwd. Cameratest van de Krullevaar, Dollie en Karel de zeemeeuw. Prachtige poppen zijn het geworden. Ben benieuwd of we al een Vader Stamper hebben. We hebben een erg leuke en goede acteur gevraagd. Kan hij? Wil hij?

Bel Herman P. Koerts, de editor, dat hij naar Miramax-receptie kan. Hij zegt op internet gezien te hebben dat we op de tweede plaats staan. Achter Barbarian Invasions uit Canada.

Vind dat niet leuk om te horen.

Donderdag

Sneeuw. Onze jonge poezen helemaal in de war. Ook het verkeer. 750 km file in Nederland. 1 uur te laat op Schiphol. Maar iedereen is te laat. Ook het vliegtuig. Een cameraploeg van RTL zwaait ons uit. ,,Gaan jullie winnen?'' Ik zou willen schreeuwen van `ja', maar dat lukt me niet.

Op vliegveld van L.A. krijg ik een mobieltje en een limousine met chauffeur. Blijft de komende dagen geheel tot mijn beschikking. Prachtig hotel vol beroemde sterren. Wel te duur voor woorden. Maar Miramax betaalt.

Dinertje met onze delegatie en wat andere Nederlanders. Om half 10 – Nederlandse tijd half 7 's ochtends – val ik bijna om van slaap en paar glaasjes wijn.

Vrijdag

Lange wachtrij bij ontbijtzaal. We komen te laat bij de Academy voor de presentatie van de 5 genomineerde regisseurs voor beste buitenlandse film aan de internationale pers. We lopen over onze eerste rode loper en worden mee naar binnen gesleurd. Nog nooit waren zoveel video- en fotocamera's op mij gericht, ook de NOS en het RTL4-journaal zijn er. De tweelingzusjes Nadja en Thekla komen erbij. En vervolgens scenarioschrijfster Marieke, de 2 producenten van IDTVFilm en Piotr, de cameraman. Fotosessie op en rond een meer dan levensgrote replica van de Oscar en voor onze filmposter.

Lunch in hotel waar rest van onze delegatie zit. Max Westerman van RTL komt mij halen voor een tripje door L.A. ,,Wat is het belang van een Oscar? Zou je hier in L.A. willen wonen?'' ,,Lijkt me best leuk, als ik maar kan blijven doen wat ik nu doe; het soort films maken dat ik leuk vind. Kleine films over kleine mensen.''

Terug naar hotel. Fietsen en hardlopen in de gym. Geen ster te zien. Jasje aan en naar receptie van de Academy ter ere van de genomineerde regisseurs. Er rijdt een meterslange stretched limo voor met Nederlands vlaggetje en ingebouwde bar vol drank. We krijgen de slappe lach. We besluiten de twee actrices op te halen die in het andere hotel zitten. Onze tweede rode loper bij de Academy met pers. Toespraak van president van de Academy. Vijf gerenommeerde leden van de Academy reiken ons de Certificates of Nomination uit. Tom Hanks is één van hen. Hij spreekt de Canadese regisseur toe. Producer Anton ziet hierin slecht teken: de andere leden zijn minder prominent. In dankwoord zeg ik onder andere dat de nominatie niet alleen voor mij van groot belang is, maar ook voor de Nederlandse filmindustrie en producent IDTVFilm. Ik krijg de toegangskaarten voor de Ceremony op zondag aangereikt. Yes, het zijn er 6! Een oud-Academypresident en befaamd regisseur komt naar mij toe en meldt dat een goede vriend De Tweeling zo mooi vindt dat hij een film met mij wil maken. Of ik het goed vind dat die man, componist en producer, de volgende dag contact met mij opneemt.

Zaterdag

Voor de verandering zijn we erg op tijd voor ontbijt met de genomineerde regisseurs voorafgaand aan een symposium over de Foreign Language Film. Ik kom in een grote lege vergaderzaal met koffie en zoete broodjes. Na een kwartier verschijnt de Japanse regisseur met tolk en persoonlijk assistent. Gaan aan andere kant van de grote tafel zitten. 10 minuten later de Tsjech met tolk. Zij gaan in ander hoekje van de zaal aan een tafeltje zitten. De Zweed komt binnen en raakt in gesprek met de vice-presidente van de Academy. Tsjechen naar buiten om te roken. 10 minuten te laat verschijnt de Canadees. We dalen af naar de grote theaterzaal voor het symposium. Ik heb met geen van mijn collega's een woord gewisseld.

Een zaal vol Academyleden die bij elkaar in ruim 70 dagen 56 films hebben gezien. Bij sommigen staat dat op hun sweatshirts te lezen. Vijf films kwamen zo bovendrijven en een beperkter clubje heeft vervolgens al die films bekeken. Inleiding door de voorzitter en vervolgens met fragmenten uit de genomineerde films. Mooi stukje uit De Tweeling. Na afloop van de Canadese bijdrage wordt harder geklapt.

We moeten op het podium plaatsnemen. Krijgen allemaal dezelfde vragen. Over de ontstaansgeschiedenis van de film. In m'n zenuwen verdwaal ik in m'n betoog. Dan een vraag over het belang van een nominatie. Groot, zeg ik. De film zal beter worden verkocht en bezocht en het financieren van toekomstige projecten zal minder moeilijk worden. Zeg ten slotte dat ik niet op Hollywood zit te wachten en Hollywood vast niet op mij.

Na afloop veel hartverwarmende reacties op onze film. Ik vraag of ze de film te lang vinden. Het antwoord: nee. De componist/producer meldt zich en ik ga samen met de schrijfster met hem lunchen in een Italiaans restaurant op de hoek van Sunset Boulevard en Sunset Drive. Zijn interessante project moet wel nog helemaal ontwikkeld worden. Ik vraag wat hij ervan vindt dat Miramax de film met 20 minuten wil inkorten. ,,Onbegrijpelijk'', is zijn reactie. Opeens kijk ik recht in de ogen van John Malkovich die aan een tafeltje naast ons zit.

In de namiddag receptie in de tuin van het Nederlands consulaat. Weer veel vaderlandse pers. Ook beide Journaals. ,,Gaan jullie winnen?'' ,,We zijn genomineerd dus we hebben al gewonnen'', reageer ik. Een heleboel in de States werkende bekende Nederlandse filmmakers en acteurs zijn aanwezig. Ook een aantal wat oudere Amerikanen die De Tweeling hebben gezien. Wat vinden zij ervan dat de verhaallijn van de slechte Nederlandse vader door Miramax zal worden geëlimineerd? Oneens.

Snel door naar de besloten Miramaxreceptie. Thekla staat als eerste te poseren en geniet. De producenten en ik krijgen ieder een Max-award: een Chocolade Oscar voor iedere genomineerde van een door Miramax uitgebrachte en/of geproduceerde film uit handen van de gebroeders Weinstein. Harvey Weinstein, de opperbaas, schudt ons vaderlijk de hand en stelt ons voor aan zijn kleinkinderen. We nemen weer plaats in de grote zaal. Harvey op de voorste rij tussen zijn familie en naast genomineerden Sting en Elvis Costello die hem even later zullen toezingen. De zaal puilt uit van beroemdheden. Quentin Tarantino staat vlakbij.

In hotel nog een glaasje in het café. Ik ken weer iedereen, maar niemand mij.

Zondag

Gesprek met mensen van Miramax over uitbreng van film en geplande inkortingen. Ik moet vooraf met één of twee actrices promotrip gaan maken. Producent Anton en ik geven aan nog steeds niet gelukkig te zijn met alle inkortingen. De Miramaxmensen melden dat het echt beter is voor het Amerikaanse publiek en dat we al eerder hebben goedgevonden dat de film 17 minuten korter zou worden gemaakt.

Gesprek aan rand van hotelzwembad met Amerikaanse co-producer en castingdirector van Kruistocht in Spijkerbroek. Het ziet er naar uit dat de film er eindelijk zal komen. Om ons heen veel crew en cast van Lord of the Rings. Ook de Hobbits. Telefoontje uit de lobby dat Harvey Weinstein ons de hand wil schudden. Gesprek op besloten terras met hem en een paar van z'n medewerkers. Hij feliciteert ons en vraagt of we gelukkig zijn met hoe alles verloopt. Dat zijn we, behalve dan dat we het erg vervelend vinden dat Miramax in oktober plotseling De Tweeling heeft laten vallen voor de Canadese Barbarian Invasions. Maar dat zeggen we niet. Wel dat we het erg jammer vinden dat de scènes met de Nederlandse vader uit de film zijn geknipt. Niet goed voor het verhaal. Als we dat echt vinden, moeten die scènes terug, ook al wordt de film daardoor weer 17 minuten langer, reageert Harvey prompt. We zijn compleet verbaasd. Hij heeft al een slechte naam op inkortingsgebied, lacht hij, maar dat is de schuld van zijn medewerkers. Zij doen immers het knipwerk.

Ik hijs me gehaast in mijn nieuwe smoking en worstel met het strikje. De lift staat vol Oscargangers. Buiten rijden de stretchlimo's af en aan. De dames van ons gezelschap zien er prachtig uit. We rijden in limofile door de straten van L.A. Overal politie. Ik koop nog snel een sandwich bij een Starbucks. Heb nog niets gegeten die dag. RTL4 filmt het. Via roadblocks en controleposten zigzaggen we naar de boulevard die naar het Kodak Theatre leidt. We hebben wel kaarten maar geen ID's. Wisten niet dat dat moest, domme Nederlanders die we zijn. Gelukkig herkent iemand van de Academy ons. Even later lopen we over de beroemde rode loper. Langs letterlijk honderden tv-camera's en nog veel meer fotografen. Het publiek aan de andere kant gilt en juicht. Heel langzaam schuiven we tussen de sterren richting Kodak Theatre. Nicole Kidman poseert uitgebreid. Michael Douglas trapt op de slip van de avondjurk van Thekla en verontschuldigt zich uitvoerig. Het maakt haar heel gelukkig. Brad Pitt schrijdt vlak voor ons uit. De menigte is buiten zinnen. Fotografen en cameramensen smeken om een plaatje. Tot onze teleurstelling is er geen Nederlandse tv. Nooit heb ik over 200 meter zo lang gelopen. Maar Thekla en Nadja zijn echt boos omdat ik toch nog veel te snel ging.

De show begint. We zitten midden in de zaal, zijn er echt. Een erg grappig openingsfilmpje waaruit gastheer Billy Cristal het imposante decor op het podium instapt. Er moeten meer dan 25 Oscars worden uitgedeeld. Als laatste die voor de beste film. Op 8 na laatste `onze' Oscar. Om de paar Oscars is er een commercial break van minstens 5 minuten. We rekenen uit dat we over 2 uur aan de beurt zijn. Volgens voorspelling gaat het goed met Lord of the Rings. De eveneens genomineerde Nederlandse art-director Ben van Os moet het tegen de Nieuw-Zeelanders afleggen. Als we twee commercial breaks van onze Oscar verwijderd zijn, gaan Anton en ik een whisky halen. Speciale seat fillers nemen ogenblikkelijk onze plaatsen in, want lege stoelen mogen niet in beeld komen. Ik moet naar de wc en sta naast Tim Robbins. Een klein hoogtepunt. En dan is het opeens zover. Charlize Theron komt op met onze envelop. De clips worden vertoond en de camera's richten zich op de Canadese regisseur. Ik weet nu zeker wat er op het kaartje in de envelop staat. Maar toch hopen we allemaal heel kort en heel vurig iets anders. Echter, jammer maar helaas: Barbarian Invasions. Het is even slikken. Het zou zo mooi zijn geweest.

We gaan niet naar het Governors ball. Althans, de producenten en de schrijfster en ik niet. Thekla en Nadja wel. We hebben er niets te zoeken. We wachten op de limo met nummer 304. Er worden nummers geschreeuwd. Wonder boven wonder duikt de onze vrij snel op. Ondertussen het ene na het andere telefoontje van journalisten die een reactie willen: het was een fantastische ervaring. En het was nog mooier geweest als we wel een Oscar hadden gekregen. Niemand is treurig of teleurgesteld. En natuurlijk ook bericht van thuis: ik mag er nog steeds in. In het hotel kan ik bij een intiem dinertje toch nog mijn speech afsteken en krijg ik een kleine Oscarreplica van chocola die ik vergeet mee te nemen naar mijn kamer.

Maandag

Voor het eerst smog over L.A. Even naar huis bellen.

Koffer pakken. Lastig om dicht te krijgen door alle goodies die ik heb gekregen. Geen ontbijt met de pers. Lekker rustig. Aan het zwembad weer even praten over Kruistocht. Vliegtuig vertrekt op tijd. Neem pilletje en slaap 5 uur.

Dinsdag

Krijg van meelevende stewardess van KLM 2 flessen champagne om thuis te feesten en doe dat ook. Zie ontzettend leuke advertentie in Het Parool: een hele pagina met Gouden Beeld en gelukwens!

Woensdag 3 maart

De set van Pluk van de Petteflet ziet er fantastisch uit. Iedereen wil van alles weten over mijn avonturen in L.A. Repeteer met vader Stamper, mevrouw Helderder en Aagje. Heel erg leuk! Voel een lichte jetlag opkomen. Werk 's avonds het dagboek bij en morgen zien we verder.

De Amerikanen knippen de scènes

met de Nederlandse vader eruit.

Niet Amerikaans