Het nieuwe strandzeilen: licht en wendbaar

Michiel van Nieuwstadt ontdekt de ideale zeilsport voor 30-plussers: blokart. Deze driewieler met een zeil is veilig, makkelijk bestuurbaar en snel.

Op het strand van Wijk aan Zee vermaakt een groep volwassenen zich op driewielers, driewielers met zeilen. Als de lichte, lage en brede voertuigjes met rubberbandjes in een windvlaag accelereren tot de maximumsnelheid van een bromfiets, vliegen meeuwen verschrikt op langs de branding. Blokart heet deze jonge sport, overgewaaid uit Nieuw Zeeland – het land dat de wereld eerder al rare vondsten bracht zoals het bungeejumpen (jezelf laten jojoën aan een touw), de kitebuggy (een vliegerwagentje) en het zorben (van een helling rollen in een grote, doorzichtige plastic bal).

Dat een nieuwe en avontuurlijke sport niet altijd eng, moeilijk of gevaarlijk hoeft te zijn bewijst deze compacte strandzeilwagen. De bestuurders dragen helmpjes, maar riskeren niet veel meer dan verkleumde handen en een natzand-douche. Ook mensen die nog nooit een zeilboot van binnen hebben gezien zullen niet al te veel moeite hebben met dit karretje, dat net zo eenvoudig stuurt als een botsauto. Als de blokart omslaat, wat bij windkracht vijf en een aangetrokken schoot best kan gebeuren, blijft de bestuurder netjes zitten. Wat hulpeloos, maar veilig vastgegespt in zijn skelterstoel.

,,De blokarretjes zijn zeer wendbaar'', zegt Hans Blanken, eigenaar van een strandzeilschool op Terschelling. ,,In een strandzeiler is het veel moeilijker om bochten te maken. Die is helemaal gebouwd op snelheid. Je toch met je voeten sturen en je komt niet zo makkelijk op gang. Bovendien: als je met een strandzeilwagen omslaat, dan word je er uitgeslingerd. Ik zou zelf natuurlijk niet willen ruilen.'' De Nieuw-Zeelandse makers claimen dat met de blokart een snelheid is bereikt van 93 kilometer per uur. Het mondiale strandzeilrecord is precies dubbel zo snel. ,,Echte strandzeilers vinden geen bal aan het blokarten'', aldus directeur Ronald de Bruin van sportimporteur BBizz. ,,Het is alsof je iemand die een Formule 1-wagen gewend is, in een skelter zet.''

REVALIDATIE

Daar staat tegenover dat de sport juist wél geschikt is voor sommige mensen met een lichamelijke handicap. Voor een afstudeerproject aan de HBO-opleiding Vrijetijdswetenschappen in Diemen deed student Ube van der Zee vorig jaar een onderzoek naar de karretjes. ,,Mensen met een handicap waren dolenthousiast'', zegt hij. ,,Als je je armen maar kunt gebruiken om te sturen en de schoot vast te houden. Ik heb meegemaakt dat iemand met een dwarslaesie absoluut niet meer uit het karretje wilde. Met een whiplash ligt het natuurlijk anders. Je moet wel veilig je nek kunnen bewegen. Vorig jaar hebben we geprobeerd om de sport als activiteit van de grond te krijgen bij enkele revalidatiecentra, maar dat project is wegens geldgebrek gestaakt.''

Onder strandzeilers heeft de blokart wel degelijk succes. Met enkele honderden beoefenaars heeft de nieuwe zeilwagen voor een kleine revolutie gezorgd in het piepkleine Nederlandse strandzeilwereldje. De eerste Open Nederlandse kampioenschappen in deze tak van sport zijn vorig jaar georganiseerd op Terschelling en gewonnen door een Belg, niet onverwachts, omdat het strandzeilen in België altijd een grotere sport was dan hier. Maar importeur De Bruin schat dat hij sinds de zomer van 2002 zeker driehonderd blokarretjes in Nederland verkocht heeft, en honderd in België.

ZEILEN OVER GRAS

Zijn indruk is dat het blokarten niet echt een sport is voor heel jonge mensen. ,,De meeste mensen die een karretje kopen zijn boven de dertig, maar dat zou natuurlijk ook te maken kunnen hebben met de prijs: vanaf circa 2.500 euro.'' Potentiële kopers moeten zich wel realiseren dat het Nederlandse strand verboden is voor alle soorten voertuigen. Er zijn gemeenten met een gedoogbeleid, maar wie strikt legaal wil zeilen moet lid worden van een van de paar strandzeilclubs die in Nederland bestaan. Zij hebben bij afzonderlijke gemeenten buiten de zomer ontheffing gekregen op onder meer de stranden van Terschelling, bij IJmuiden (Wijk aan Zee) en Noordwijk.

Maar dat zijn niet de enige plekken waar wordt geblokart. Want naast zijn veiligheid en wendbaarheid heeft de blokart nog een voordeel: hij is betrekkelijk makkelijk uiteen te halen en te pakken in een zak met de omvang en het gewicht van een fikse reiskoffer (27 kilogram), een pakketje dat past achterin een flinke personenwagen. En dus hoeft de eigenaar zich niet te beperken tot ritjes op het strand. De forens heeft op weg naar huis slechts een kleine parkeerplaats nodig om zich met zijn hippe karretje te kunnen uitleven. Wie op het openbaar vervoer is aangewezen kan ook uit de voeten: via een rits in de draagzak kunnen de wielen aan de buitenkant worden vastgemaakt zodat een hanteerbaar handkarretje ontstaat.

Joeri Rooij, eigenaar van SummitSports, een bedrijfje dat nabij Wijk aan Zee blokarts verhuurt, heeft de wagentjes al uitgeprobeerd op de gekste locaties. ,,Je kunt op het grasveld tussen de koeien door zeilen, maar ook het dak van de Arena of van een Ikeawinkel is best geschikt. Zo lang je maar op tijd bijstuurt. Je moet er rekening mee houden dat je op het asfalt anderhalf keer zo hard gaat als op het strand.'' Voordat de onlangs gereedgekomen A5 langs Schiphol werd geopend, vermaakte Rooij zich wel eens op het nieuwe wegdek, voortrazend naast de startende vliegtuigen. Op de openbare weg is de blokart wel lastiger te manoeuvreren; wie moet laveren heeft meer ruimte nodig dan een doorsnee fietspad te bieden heeft. Toch kun je met een blokart, anders dan met een strandzeiler, ook rare capriolen uithalen, vertelt Rooij. Zo heeft hij een keer met de kar voor de camera een pirouette gemaakt. Het is hem sindsdien alleen nooit meer gelukt dat kunststuk te herhalen.