Gratis pech 2

Het is inderdaad merkwaardig hoe slecht de meeste mensen met statistiek om kunnen gaan (zie column `Gratis pech' van Vincent Icke, W&O, 13 febr). John Allen Paulos heeft hier een aardig boek aan gewijd, Innumeracy (ongecijferdheid) Het is een dun boekje, vermoedelijk om de zaak niet nog ingewikkelder te maken voor de gemiddelde lezer, maar hij had het gemakkelijk tienmaal zo dik kunnen maken, zoveel voorbeelden zijn er. Met name de manier waarop wij dingen als merkwaardige coïncidentie beschouwen (Jungiaanse synchroniciteit) weet hij aardig te ontzenuwen.

Ik geloof dat het menselijk brein niet in staat is om fatsoenlijk met statistiek om te gaan. We kunnen het tot in detail beschrijven en er rationeel mee omgaan, maar niet wezenlijk doorgronden. Ons instinct verzet zich er tegen.

De vraag is waarom dit zo is. Wellicht is het gewoon een bijproduct van onze evolutie en hebben we dit inzicht niet echt nodig om als soort voort te bestaan (zou Stephen Jay Gould zeggen). Of is het een bewuste ontwikkeling in de evolutie? Feit is wel dat godsdienst en onzekerheid elkaar uitsluiten, zeker op het emotionele vlak. En voor godsdienst zijn onze hersens nu juist wel goed ingericht. God dobbelt niet...