Geloven in de kinderen

Er is ook goed nieuws over islamitische scholen: sommige presteren net zo goed als een witte basisschool. `We nemen geen genoegen met lage cijfers zoals op andere zwarte scholen wel gebeurt.'

Groep 8 van de islamitische basisschool Ibn-I Sina in Arnhem zit in de kring. Juf Regine vraagt naar welke school voor voortgezet onderwijs de kinderen willen. Een meisje steekt haar vinger heel hoog in de lucht en ze krijgt het woord: ``Gymnasium''. ``Daar moet je wel een hoge Citoscore voor hebben!'', antwoordt directeur Wim Mast. ``Dat weet ik meester'', klinkt het trots, ``Ik moet meer dan 540 punten hebben, maar dat ga ik halen, meester.''

De in vrolijk geel geverfde islamitische basisschool in de Arnhemse volkswijk Klarendal presteert goed. Net als drie van de zes Amsterdamse scholen voor islamitisch basisonderwijs die met hun Citotoetsscore van afgelopen zomer niet onderdeden voor een gemiddelde school in Amsterdam-Zuid. Ook de Ibn-I Sina heeft al drie jaar lang een goede citotoetsscore: 535 – 526 staat voor een gemiddelde achterstandsschool. Volgens directeur Wim Mast is de Ibn-I Sinaschool dan ook geen zogenaamde achterstandsschool. Het is wel een `zwarte' school. ``Wij hebben voornamelijk kinderen op deze school met laagopgeleide ouders van Turkse, Marokkaanse of Ethiopische afkomst. Toch geloven wij in onze kinderen en verwachten we veel van ze. Wij nemen geen genoegen met lage cijfers zoals op andere zwarte scholen wel gebeurt. Als een kind laag scoort doen wij daar iets aan.''

Ook algemeen directeur Taspinar van de Stichting van Islamitische scholen in Midden- en Oost-Nederland (SIMON) waar de Arnhemse Ibn-I Sina een van de acht scholen is, weerspreekt het beeld van de islamitische school als achterstandsschool. ``De hoofdjes zijn wel donker maar dat zegt niets. De ouders kiezen net als Nederlandse ouders bewust voor deze scholen omdat ze weten dat hun kinderen er goed les krijgen in een vertrouwde omgeving.''

Afgelopen najaar publiceerde de Onderwijsinspectie een onderzoek naar de veertig islamitische scholen die Nederland rijk is. De Inspectie kwam tot de conclusie dat de schoolprestaties van islamitische basisscholen gemiddeld hoger liggen dan die van andere achterstandsscholen.

Dit beeld was al langer bekend dankzij de onderzoeken van Geert Driessen van het Instituut voor Toegepaste Sociale Wetenschappen (ITS) van de Katholieke Universiteit Nijmegen. Vooral op het gebied van rekenen presteren de 8.000 leerlingen van islamitische scholen beter. Vergeleken met de gemiddelde Nederlandse basisschool springen de scholen er zelfs positief uit op punten zoals het aanbod van leerstof (taal en rekenen) en de structuur en opbouw van lessen op deze scholen.

lange jurken

Ook de twaalf jaar oude `El Amien' in het Amsterdamse stadsdeel Osdorp is een van de goed presterende Amsterdamse scholen. Wie strenge mannen met baarden in lange jurken verwacht komt hier voor een verrassing te staan. Het leidinggevend personeel bestaat voornamelijk uit Surinamers van Hindoestaanse afkomst. Ze moeten zelf hartelijk lachen om de verwarring die het altijd weer sticht. Algemeen directeur Nashir Ashruf: ``Suriname is een multiculturele samenleving met alle geloven en rassen; dus ook moslims. Wij hebben van kleins af aan geleerd hoe hiermee om te gaan. Onze ervaringen kunnen we op school goed gebruiken.''

De leerlingen van de school zijn echter voornamelijk van Marokkaanse en Turkse afkomst. De school barst uit zijn voegen in het kale noodgebouw. Aan de overkant van de weg moet de nieuwbouw verrijzen voor de huidige 500 leerlingen in 22 klassen, maar ook voor het grotere aantal dat in de toekomst wordt verwacht. Sinds twee jaar heeft het bestuur ook een school in het stadsdeel Bos en Lommer. De eerste islamitische basisschool in deze wijk. Directeur Ashruf laat trots een lijst zien met verwijzingen naar het voortgezet onderwijs. Het overgrote deel van de leerlingen gaat naar havo en vwo. De prestaties van hun oud-leerlingen worden goed bijgehouden en ze maken bijna allemaal hun opleiding af. Nashir Ashruf: ``Wij schatten onze leerlingen niet te hoog in.''

De goede prestaties van de leerlingen schrijft Nasir Ashruf toe aan de islamitische plicht van een kind om zich in te zetten voldoende kennis te vergaren om zich in de maatschappij staande te houden. Maar ook aan de islamitische plicht van een volwassene een kind goed te onderwijzen. ``Het is [volgens de Koran] zelfs een van goede daden waarvoor de beloning na de dood wordt voortgezet.'' Daarnaast wordt de onderwijstijd van de leerlingen vanaf groep 7 uitgebreid door extra lessen op het gebied van taal en rekenen te geven.

De ouders zijn zeer betrokken bij het wel en wee van hun kinderen. De school heeft een actieve ouderraad. Alle islamitische feesten vieren de ouders mee in de school. Ashruf lachend: ``We krijgen ze soms de school niet uit.''

Directeur Wim Mast begon zijn loopbaan in het islamitisch onderwijs als interim-directeur bij een islamitische school in Nijmegen en daarna in Bergen op Zoom. Ietwat misprijzend: ``Met een aparte ingang voor de jongens en de meisjes.'' Na jarenlang directeur te zijn geweest op scholen in Zuidoost-Drenthe en Curaçao wilde Mast wat anders. Na Bergen op Zoom volgden Enschede en Arnhem.

Mast besloot na een paar jaar in Arnhem en Nijmegen te blijven: ``De scholen voor islamitisch onderwijs hebben moeite met besturen. Veelal bestaat een bestuur alleen uit mannen waarvan niemand echt verstand heeft van het onderwijs. Maar ook dat begint langzaam te veranderen. Er heeft een bestuurlijke schaalvergroting plaatsgevonden, waardoor afzonderlijke schoolbesturen de krachten bundelen.''

gymlessen

Wim Mast is een rijzige man met een grote grijze baard. Hij is zelf geen moslim, maar wel zeer begaan met zijn school. Als voorbeeld van het schipperen tussen de eisen van de overheid en de belangen van de kinderen noemt Mast de gymnastiekles. ``Deze meisjes voelen zich niet zeker wanneer ze met jongens moeten gymmen. Terwijl het juist voor deze meisjes zo belangrijk is dat ze genoeg bewegen. Wij geven dus aparte gymlessen en daar voelen ze zich goed bij.'' Dat het ook anders kan, blijkt uit een initiatief van de meisjes uit groep 8. ``Ze wilden afgelopen jaar meedoen aan het gemeentelijk voetbaltoernooi. Ik heb toen tegen ze gezegd dat ik hen steunde maar dat hun ouders daar niet allemaal even blij mee zouden zijn. Dus hebben ze in trainingspakken met petjes op meegedaan. Worden ze nog tweede ook! En dat vindt iedereen prachtig. Ook de ouders. Ze zijn allemaal komen kijken.''

koepel

Waarom is het beeld dan zo hardnekkig dat islamitische scholen vooral achterstandsscholen zijn? Medewerker Rasid Bal van ISBO, de koepel van het islamitisch onderwijs: ``De afgelopen tien jaar hebben we veel energie gestoken in de oprichting van de scholen. We waren erg met onszelf bezig. Nu wordt het ook tijd om ons te richten op de buitenwereld. We moeten opener en professioneler worden en zelf meer initiatief nemen. Bijvoorbeeld door te laten zien dat onze scholen niet per definitie achterstandsscholen zijn.''

Ook Mast heeft moeite met het beeld dat over islamitische scholen in de media bestaat. Hij had menig keer cameraploegen op zijn school die alleen de meisjes met de hoofddoeken filmden en de moeders in traditionele kledij. Mast: ``Dat irriteert mij in hoge mate omdat het hier eerder uitzondering is dan regel dat meisjes een hoofddoek dragen.'' En inderdaad alleen in de hogere klassen hebben slechts enkele meisjes een hoofddoek. Mast: ``Is het raar dat islamitische scholen huiverig worden voor de pers?''

Directeur Nashir Ashruf van El Amien bijna laconiek. ,,Ik snapte eerst niet waar de discussie over islamitische scholen over ging. Ging het nou over onderwijs, over de kinderen of over de islam? Pas later begreep ik dat de islam werd aangevallen en niet het onderwijs. En dat hoort bij een religie die zijn plaats zoekt in deze samenleving. Daar zijn de scholen een afgeleide van. Zolang wij goed opgeleide kinderen afleveren zien wij zelf geen bezwaren tegen ons islamitisch onderwijs. Goed onderwijs is immers de sleutel tot maatschappelijk succes.''

Wim Mast: ``Het islamitische onderwijs moet een spagaat maken tussen westerse normen en waarden en goede onderwijsresultaten. Op deze school bereiden wij onze leerlingen wel degelijk voor op de Nederlandse maatschappij en dat doen wij in een voor hen veilige en bekende omgeving waar het geloof een belangrijk onderdeel van uit maakt. Dat maakt dat deze kinderen goed in hun vel zitten en dus beter presteren. En wat is beter bewijs van integratie dan een kind dat goede onderwijsprestaties heeft en zich daarmee goed kan redden in de Nederlandse samenleving?''

www.ibnisina.nl