Geen duivels spel

In januari meldden Russische nieuwsmedia dat een hoge geestelijke van de Russisch-orthodoxe kerk, aartsbisschop Vikenti, een belangrijke uitspraak over het schaakspel had gedaan. Een meisje uit zijn bisdom had hem gevraagd of schaken een duivels spel was en Vikenti ontkende dat.

Veel Middeleeuwse kerkvaders dachten er anders over, maar we moeten bedenken dat het schaken zelf toen ook anders was. Er werden weddenschappen op afgesloten, er werd vals gespeeld door beroepsspelers die naïeve slachtoffers vonden en soms werden er dobbelstenen gebruikt bij de bepaling van de zetten. De sfeer zal meer die van een illegaal gokhuis zijn geweest dan van een modern schaaktoernooi.

Vikenti zei: 'Schaken is een rustig, intelligent spel dat het denken ontwikkelt. Het is geen zonde. De heilige vaders verbieden spelen die hartstochten en opwinding oproepen en daarmee verbijstering, wrok en ergernis.'

Hartstocht, opwinding, verbijstering, wrok en ergernis, daar zou het schaken dus vrij van zijn. Je kan zien dat Vikenti niet schaakt.

Niet voor niets zijn de Duivel en zijn vriend de Dood talloze malen aan het schaakbord afgebeeld. Een van zijn beroemdste partijen speelde de Dood in Ingmar Bergmans film 'Het Zevende Zegel' tegen de ridder Antonius Block, gespeeld door Max von Sydow.

De zetten van die partij zijn wel eens gepubliceerd, maar ik denk niet dat het klopt. Van de ervaren schaker Dood valt niet te winnen en zeker niet zo vlotjes als hier.

Wit De Ridder-zwart De Dood. Wit begint en wint.

Oplossing Schaken: 1. Ld3xh7+ (ook met 1. Pf6+ kan wit snel mat geven) Kg8xh7 (met 1...Kh8 kan zwart het mat wat uitstellen, maar niet lang) 2. Df3-h5+ Kh7-g8 3. Pd5-f6+ g7xf6 4. Tc4-g4 mat.