`Er is geen betere gouverneur dan Jörg Haider'

Morgen gaan de Karinthiërs naar de stembus. Een laatste kans voor Jörg Haider om in Oostenrijk een politieke rol te blijven spelen.

Zijn folkloristische jasje is aan de korte kant, zijn lach een tikje te brutaal. Maar de mensen hier zien dat graag zo. Pas nog, zegt Jörg Haider, hoorde hij over een ,,ganz dolle Idee''. En omdat ze in Wenen toch bezig zijn de grondwet te hervormen, dacht hij: laat ik de man met dat verrukkelijke idee maar eens uitnodigen.

En zo komt het dat vanavond in een zaal van het casino van Velden een paar honderd Karinthiërs zich rondom de Landeshauptmann hebben geschaard, in afwachting van wat er komen gaat. En ook in afwachting van het buffet dat de gouverneur voor de gelegenheid heeft besteld. Met de regionale verkiezingen van zondag heeft dit alles niets te maken, laat Haider weten. Dan geeft hij het woord aan de witharige, van oorsprong uit Stiermarken afkomstige Canadese miljardair Frank Stronach, de man met het bijzondere idee.

Hier kan Jörg Haider doen wat hij wil. Terwijl de miljardair met een koddig accent zijn idee uiteenzet, trekt Haider af en toe een gek gezicht tegen het publiek, als een schooljongen achter de rug van de meester. Men neemt het hem niet kwalijk. Stronach zou het parlement in Wenen voor een derde willen laten bevolken door wat hij noemt Bürgervertretern, willekeurige burgers die op basis van het toeval worden aangewezen. Niemand komt op het idee om Haider, tenslotte lijsttrekker voor de rechts-populistische FPÖ in Karinthië, te vragen wat hij eigenlijk van Stronachs voorstel vindt.

Voor deze toehoorders maakt het niet zoveel uit wat Haider ervan vindt. Hier teert de 54-jarige op zijn oude imago van jeugdige rebel, waaraan hij ooit zijn verbluffende politieke opkomst te danken had. Een milde vaderfiguur, zoals collega-gouverneurs, is Haider in de vijf jaar dat hij Karinthië regeert niet geworden. En `politicus' al helemaal niet.

Op 7 maart zijn er in Karinthië verkiezingen. De 42 procent die Haider in 1999 haalde zijn onbereikbaar, maar kansloos is hij niet. Nog niet zo lang geleden leek de sociaal-democratische SPÖ af te stevenen op een klinkende overwinning. Maar in de opiniepeilingen is Haider weer opgekrabbeld en het lijkt nu een nek-aan-nek race te worden tussen FPÖ en SPÖ. Landelijk gezien ligt Haiders populariteit nog steeds dicht bij het nulpunt, nadat hij anderhalf jaar geleden eerst de leiding van zijn partij en vervolgens de regering ten val bracht, waarna zijn partij bij vervroegde verkiezingen tweederde van de stemmen verloor. De meeste Oostenrijkers wenden tegenwoordig verveeld en geërgerd hun blik af. Bijvoorbeeld toen Haider kort voor de Golfoorlog naar Saddam Hussein afreisde en daarna zijn oude vriend Gaddafi nog een bezoek bracht. Met Karinthië dreigde hij ook zijn laatste bastion te verliezen.

`An Bessern kraign wir nimmer' (een betere krijgen we niet meer) staat er op de verkiezingsaffiches onder het grijnzende gezicht van Haider. Naast hem maken de tegenkandidaten, de 57-jarige sociaal-democraat Peter Ambrozy en de 49-jarige Elisabeth Scheucher van de conservatieve ÖVP, een oude indruk. Als Ambrozy begint te praten bevestigt hij die indruk: men zal ,,alles in het werk stellen'', maar ,,hier en nu'' komt het er op aan – formuleringen waarop de Oostenrijkers al langer allergisch reageren.

Bovendien liet Ambrozy weten dat de grootste partij de (door het parlement gekozen) gouverneur dient te leveren, waarmee hij de verkiezingen omtoverde in een persoonlijk duel tussen hemzelf en Haider. En volgens peilingen zou Haider bij rechtstreekse gouverneursverkiezingen winnen.

De vraag is waarom. Het gaat niet geweldig met Karinthië. De economische groei ligt er lager dan in de rest van Oostenrijk, de werkloosheid is er hoog. Door de latente xenofobie die door de FPÖ wordt gevoed, lijkt Karinthië nauwelijks te profiteren van de aanstaande uitbreiding van de Europese Unie. In tegenstelling tot bij voorbeeld Stiermarken, waar de parlementariërs gezamenlijk een cursus Sloveens hebben gevolgd.

`Er versteht uns' (hij begrijpt ons) meldt een tweede affiche-serie waarin Haider in gesprek is met `gewone' Karinthiërs. `Er versteht uns' hebben in Klagenfurt tegenstanders van Haider op reusachtige portretten van Saddam en Gaddafi gekalkt. Het portret hangt er al dagen. Een zweem van de grote wereld in de verkiezingscampagne kan geen kwaad, moet Haider gedacht hebben.