De meeste ruimte voor je geld

Hoe duur is autorijden? Tien automobilisten becijferen de kosten van hun mobiliteit. Vandaag Martin Kroon, die al 19 jaar in dezelfde Citroën BX rijdt.

Martin Kroon (57) gebruikt zijn auto nooit als fiets of als boodschappentas. Het moet bijvoorbeeld wel heel hard regenen, zegt de milieuambtenaar, wil hij met de auto naar de stad gaan. De fiets – hij heeft er drie – is beslist zijn favoriete vervoermiddel. Daarna komt de trein, en dan pas de auto. ,,Als het oorlog wordt en de benzine op de bon gaat, is voor mij de overstap niet zo groot'', lacht Kroon.

Bij het ministerie van VROM houdt hij zich bezig met verkeer en milieu en het gedrag van automobilisten. Zelf is hij een atypische autogebruiker. De enige keer in zijn leven dat hij een nieuwe auto kocht was in juni 1985, een blauwe Citroën BX 14 van 19.900 gulden, toentertijd de meeste ruimte voor je geld en superieur geveerd, zegt hij. Met deze Franse middenklasser heeft hij inmiddels 307.000 kilometer gereden. Waarom zou je een goed functionerende auto wegdoen, zegt Kroon. ,,Je bent een dief van je eigen portemonnee als je als particulier regelmatig een nieuwe auto koopt. De autobranche probeert ons mannen voortdurend nieuwe modellen aan te smeren.''

Auto's leiden vaak tot irrationeel gedrag, zegt Kroon. Waarom gebruiken de meeste mensen bijvoorbeeld tóch de auto in de vele gevallen dat de fiets of de trein goedkoper en sneller zijn? En waarom zijn velen bereid grote bedragen voor een auto uit te geven ten koste van primaire levensbehoeften en gezinsuitgaven?

Maar hoe kritisch hij ook staat tegenover de auto, zijn trouwe BX is voor hem zelf geen dood stuk techniek, beseft Kroon. ,,Aan die auto kleven fijne herinneringen aan verre reizen. Als hij straks de geest geeft, zou dat voelen als een overlijden. Waarschijnlijk breng ik hem dan met mijn kinderen, die ook aan de BX gehecht zijn, op rituele wijze naar de sloop.''

Voorlopig houdt Kroon nog geen rekening met zo'n begrafenis. Met de garagehouder waar hij hem ooit gekocht heeft, maakte hij een ,,sportieve afspraak'': samen zullen ze proberen zijn BX zo lang mogelijk op de weg te houden. Regelmatig krijgt de auto daarom een antiroestbehandeling met Dinitrol en onderhoud volgens het boekje. En rijdt iemand eens een deuk in zijn auto, of gaat er iets stuk, dan zijn vervangende onderdelen snel gevonden. Bij sloopbedrijven liggen jongere BX'en te kust en te keur, vertelt Kroon. Een zo goed als nieuwe band met velg kost een paar tientjes, een portier 50 euro, en de achterklep plus bijpassende ruitenwisser heeft hij al eens voor 75 euro kunnen vervangen.

De `zwakke' 1,4 liter motor van de BX, goed voor slechts 65 pk, is na negentien jaar nog kerngezond. ,,Beheerst rijden betaalt zich terug'', zegt Kroon. De afgelopen twee jaar heeft hij voor het eerst twee keer fors in onderhoud moeten investeren. Vorig jaar gingen de veerbollen en remschijven kapot, dit jaar waren de remleidingen bij de APK aan vervanging toe. Door deze reparaties kwamen de jaarlijkse onderhoudskosten voor het eerst boven de 800 euro uit.

Vanuit VROM is Kroon de aanjager van `Het Nieuwe Rijden', de milieuvriendelijke rijstijl. Gebruik de auto niet voor korte ritjes met koude start. Rijd zoveel mogelijk met lage toeren en een gelijkmatige snelheid. Schakel zo vroeg mogelijk naar een hogere versnelling. Controleer regelmatig de bandenspanning. Kroon brengt deze brandstofbesparende rijstijl zelf al jaren in de praktijk. Verbruikt zijn BX volgens de fabrieksopgave 1 op 14,5, Kroon haalt met gemak 16 à 17 kilometer uit één liter Eurosuper. Trots vertelt hij hoe hij vorig jaar zijn vakantierecord brak. Vanaf de Russische grens naar Berlijn haalde hij, met een grote kano op het dak, 740 kilometer uit één tank: 1 op 19,5!

Dankzij zijn lage gewicht (870 kilo) kost de BX slechts 208 euro per jaar aan wegenbelasting. Onveilig zo'n lichte, oude auto zonder geavanceerde kreukelzones en airbags? Weer zo'n misverstand, zegt Kroon. ,,Veilige auto's bestaan niet, dat is reclametaal. Veiligheid heeft vooral met rijgedrag en verkeersmentaliteit te maken. In Zweden bleek de BX in de praktijk een van de veiligste auto's op de weg. En uit Amerikaanse ongevallenstatistieken kwam naar voren dat in de snelle Saab 900 turbo driemaal zoveel dodelijke slachtoffers vielen als in dezelfde Saab zonder turbomotor. Botsproeven zeggen dus niet alles over de veiligheid van een auto – die wordt veeleer door het soort mensen dat achter het stuur zit bepaald.''

Zelf rijdt Kroon al 35 jaar schadevrij. Daardoor krijgt hij 80 procent no-claimkorting bij de verzekering. Voor een WA-verzekering met inzittendenverzekering betaalt hij 150 euro per jaar. Met afschrijving en renteverlies heeft Kroon al jaren niks meer te maken. Zijn auto staat voor 1 euro op de balans. Al met al kostten de 12.000 kilometer die hij jaarlijks met de BX rijdt vorig jaar 2.044 euro, oftewel 17 cent per kilometer.

Hoe goed de conditie van zijn oude BX momenteel ook is, Kroon betwijfelt of hij er ooit belastingvrij mee zal rondrijden. Voor dat oldtimervoorrecht komt de BX pas over zes jaar in aanmerking. Maar wat dan? Eerst maar eens een deelauto proberen, zegt Kroon. Al vreest hij dat deze auto's te klein zijn voor zijn kano's en kampeeruitrusting. En anders? ,,Weer een oude BX'', grijnst Kroon. Liefde voor Franse auto's roest niet.

Dit is deel 6 in een serie over autokosten.