Boeremeisie Theron wint Oscar

Zuid-Afrika juicht omdat Charlize Theron een Oscar won, merkt correspondent Bram Vermeulen.

Het was niet alleen Charlize Theron (28) die zondagnacht met de Oscar voor beste actrice naar huis ging, heel Zuid-Afrika won. Gulzig openden de kranten en de nieuwsbulletins de afgelopen week met haar woorden ,,Ik bedank iedereen in Zuid-Afrika, mijn thuisland, ze kijken allemaal.'' Niet dat ze keken, het was drie uur in de nacht in het zuiden van Afrika. En haar vaderland weet ook wel: Theron is na 15 jaar buitenland net zo Zuid-Afrikaans als Paul Verhoeven nog Nederlands is.

Maar nu heet ze ,,onze koningin van de Oscars'', is ze zowel bij president Mbeki als zijn voorganger Mandela uitgenodigd voor een borrel en heeft een diamantair in Johannesburg zijn grootste edelsteen naar haar vernoemd. Charlize is officieel bijgezet in Zuid-Afrika's kast voor internationale trofeeën, naast Tutu, Mandela en De Klerk (Nobelprijs voor de vrede) en J.M. Coetzee (Nobelprijs voor literatuur).

Een beetje macaber is het wel, dat Theron de Oscar uitgerekend met een film als Monster heeft gewonnen. De film over de seriemoordenaar Aileen Wuornos, een aan alcohol verslaafde prostituee die wraak neemt op haar klanten, toont opvallende gelijkenissen met haar Zuid-Afrikaanse jeugd.

Neem Benoni, haar geboortedorp aan de Oostrand van Johannesburg, minstens zo mistroostig als het toneel van Monster. Benoni is een dorp uit de nieuwe wereld, in de rug gedekt door een zandberg als herinnering aan de tijd dat de mijnen nog geld opbrachten. Kaarsrechte straten, een kerk op iedere hoek en fantasieloze cafés waar slecht betaalde arbeiders de verveling wegdrinken. White trash zouden ze in Amerika heten.

In dat Benoni werd Charlize groot op de boerderij van Charles en Gerda. Charles was alcoholist en Gerda kon hem niet uitstaan. Naar verluidt hadden de ouders vaak ruzie over hun dochter, een ballerina, die droomde van een carrière overzee. Charlize was vijftien toen een van die ruzies gruwelijk uit de hand liep en moeder vader doodschoot. Tot een rechtszaak kwam het nooit, Gerda handelde ,,uit zelfverdediging'', zegt het politierapport.

Moeder was er afgelopen zondag ook, bij de uitreiking van de Oscars. Moeder kreeg – na het vriendje – een zoen en een dankwoord: ,,jij hebt zoveel voor mij opgegeven (...) ik heb geen woorden om te beschrijven hoeveel ik van je hou.'' Moeder stuurde haar naar Parijs, Milaan en New York. En toen het werk voor modellenbureaus niet wilde slagen, en dochter naar huis verlangde, kocht moeder haar een enkeltje Los Angeles. Daar ontdekte een Hollywood-scout in 1994 haar acteertalent toen de Zuid-Afrikaanse herrie stond te schoppen in een bank die een betaalcheque niet accepteerde. Moeder woont nu ook in Californië en komt volgende week met Charlize even terug naar Benoni als het dorp de redding uit vergetelheid viert. Dankzij hun boeremeisie.