Roep om onderzoek Haïti groeit

De internationale roep om een onafhankelijk onderzoek naar de omstandigheden waaronder de president van Haïti vorige week zaterdag zijn land heeft verlaten, zwelt aan.

Nadat de Caraïbische gemeenschap Caracom woensdag al om zo'n onderzoek had gevraagd, sloot Zuid-Afrika zich gisteren aan bij dat verzoek. Ook organisaties van Amerikaanse zwarte activisten eisten opheldering. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken is er geen enkele reden voor zo'n onderzoek. De Verenigde Staten hebben steeds gezegd dat president Jean-Bertrand Aristide zijn land vrijwillig heeft verlaten ,,om bloedvergieten te voorkomen''. Gisteren voegde Buitenlandse Zaken daar nog aan toe dat de Amerikaanse mariniers die de president bij zijn vertrek begeleidden, hem eigenlijk hebben gered. Ze bespaarden hem ,,vrijwel zeker het geweld'' van de gewapende bendes die hem wilden verjagen. Een woordvoerder zei ook dat de VS niet verplicht zijn ,,Amerikaans bloed'' te riskeren voor welke gekozen leider dan ook die zich heeft schuldig gemaakt aan wanbeleid.

Aristide herhaalde gisteren in een telefoongesprek met de Franse Haïti-deskundige Claude Ribbe dat hij zijn land onder Amerikaanse dwang heeft verlaten. Vanuit de Centraal Afrikaanse Republiek, waar hij tijdelijk onderdak heeft gevonden, liet hij weten dat hij niet officieel is afgetreden en dat hij nog steeds van plan is terug te keren. Hij zei dat hij het aanbod van Zuid-Afrika misschien accepteert om daar als balling te komen wonen maar dat dit alleen maar tijdelijk kan zijn. ,,Ik ben niet het soort man dat in ballingschap blijft.'' Regeringsvertegenwoordigers in de Centraal Afrikaanse Republiek vertelden dat Aristide pas 45 minuten voor zijn aankomst op de hoogte werd gesteld van zijn bestemming en dat de president en zijn entourage door zestig Amerikaanse mariniers werden geëscorteerd.

De Zuid-Afrikaanse minister van Buitenlandse Zaken Nkosazana Dlamini-Zuma gaf gisteren een verklaring uit waarin hij zijn bezorgdheid uitspraak over berichten dat Aristide het slachtoffer was geworden van een staatsgreep die door de Verenigde Staten en Frankrijk was beraamd. ,,Als dat waar is, zal dat ernstige gevolgen hebben voor het geloof in het recht en de democratie overal ter wereld'', verklaarde de bewindsman. De Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki was begin van dit jaar een van de weinige regeringsleiders die in Haïti de festiviteiten bijwoonden ter gelegenheid van 200 jaar onafhankelijkheid.