Alitalia in gevaar

De toekomst van Alitalia ziet er somber uit. Terwijl de winst van de concurrenten na een paar beroerde jaren begint op te veren, staat de noodlijdende Italiaanse luchtvaartmaatschappij op het punt dit jaar meer dan 400 miljoen euro verlies te lijden - het zwaarste ooit. Bovendien is Alitalia net zijn hervormingsgezinde topman kwijtgeraakt - de enige persoon die bereid leek om met radicale saneringen Alitalia weer uit de rode cijfers te krijgen. Zonder ommekeer is de kans op overleving van Alitalia gering.

Alitalia heeft niet veel opties over om zichzelf uit het financiële zwarte gat te trekken. De eerste is kostenbesparing. Anders dan de rest van zijn concurrenten is Alitalia nog steeds niet serieus begonnen te bezuinigen. Maar de Italiaanse regering voelt weinig voor een confrontatie met de vakbonden, zo vlak voor de lokale en de Europese verkiezingen. De nieuwe topman Marco Zanichelli heeft al gezegd dat ontslagen niet echt nodig zijn. Hij stelt voor in plaats daarvan de doelmatigheid elders in het bedrijf te verbeteren.

Een andere optie is omzetgroei. In theorie zou dat niet zo moeilijk moeten zijn, gezien de recente opleving van het vliegverkeer, met name in het lucratieve transatlantische passagiersvervoer. Maar de nieuwe topman heeft naar verluidt gezegd dat de omzet in januari en februari 'desastreus' is geweest. Goedkope maatschappijen maken het voor Alitalia steeds moeilijker om op de ticketprijs te concurreren.

Een derde optie, waarvan de Italiaanse regering in het verleden altijd groot voorstander was, is het laten opgaan van Alitalia in de fusie tussen Air France en KLM. KLM heeft die hoop danig bekoeld door aan te geven dat Alitalia zijn zaakjes op orde moet zien te krijgen voor het de kans krijgt om toe te treden.

De laatste optie is dat de Italiaanse regering Alitalia te hulp schiet. Maar de EU, die in 2002 een regeling goedkeurde die verdacht veel op een reddingsoperatie door de overheid leek, zal ditmaal niet zo coulant zijn.

Andere luchtvaartmaatschappijen, waaronder British Airways, zullen moord en brand schreeuwen als de Italiaanse overheid ingrijpt om zijn vaandeldrager te redden.

Alitalia kan zich troosten met de ervaringen van Aer Lingus. De Ierse maatschappij viel vorig jaar bijna uiteen nadat de EU het verzoek van de Ierse regering om steun te mogen bieden afwees. Na veel inspanningen lijkt Aer Lingus nu aan de beterende hand. Tenzij de Italiaanse overheid dat voorbeeld volgt, ligt het meer voor de hand dat Alitalia hetzelfde lot ondergaat als de failliete Belgische luchtvaartmaatschappij Sabena.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.