Vrouw Dutroux: `Ik liet het gebeuren'

De vrouw van Dutroux wist alles, zag alles, maar greep niet in en bleef zwijgen. Uit angst – angst voor de gevangenis, en angst voor het verlies van de man van wie ze toen hield. ,,Na een poosje gaat hij je hersenspoelen.''

,,Leven met Dutroux is leven in een irreële wereld, die alleen om hem draait. In het begin is hij lief. Attent. Maar na een poosje gaat hij je hersenspoelen. Dat doet hij bij iedereen. Net zolang tot hij je zijn wil heeft opgelegd.''

Kalm en zelfverzekerd vertelde Michelle Martin (44) gisteren in de rechtbank van Arlon over haar leven met Marc Dutroux. Ze wist dat hij meisjes ontvoerde, opsloot en misbruikte. Soms zat ze zelf achter het stuur als Dutroux `op jacht' ging. En toen hij in 1995 een paar maanden in de gevangenis zat, bracht ze wèl de honden in Dutroux' huis eten, maar liet ze twee meisjes in zijn kelder verhongeren. Tot het laatst toe bleef ze haar man beschermen. ,,De politie bellen? Och meneer, mijn dochtertje was vier maanden. Ik wilde niet wéér de gevangenis in. Ik was bang.''

Wat Dutroux precies heeft bewogen, willen de meeste mensen niet eens weten. Hij is voor hen gewoon pervers, punt uit. Maar de rol van Michelle Martin fascineert velen. Hoe kun je als keurig onderwijzeresje uit een middenklassemilieu zó diep vallen? Hoe kun je, zeker als moeder van drie kinderen (de oudste is nu negentien), meewerken aan zulke gruwelijke misdaden? Dat was de vraag die ook de rechtbankvoorzitter haar gisteren stelde, tijdens het ruim twee uur durende verhoor. Martin, die tot nog toe altijd verlept en slonzig in trainingspakken was verschenen, stond met gewassen haren en in een keurig jasje in de beklaagdenbank. Ze sprak, anders dan Dutroux, netjes Frans – nauwelijks met een Waals accent. En ze zei dat ze spijt had.

Martin kwam Dutroux tegen op de ijsbaan, in 1981. Ze viel als een baksteen. ,,Hij is charmant, als hij wil''. Dutroux bevrijdde haar van haar dominante moeder, die haar altijd verweet dat haar vader door een auto-ongeluk stierf toen hij haar naar school bracht. Dutroux sleepte haar mee naar Charleroi, naar een criminele wereld die ze niet kende. Hij stal en hield er liefjes op na. Toen ze een jongetje verwachtte, moest ze hardlopen om de foetus kwijt te raken – hij wilde liever een meisje. ,,Ik liet het gebeuren. Mijn angst was dat ik, na mijn vader, wéér iemand zou verliezen van wie ik hield.''

Er waren drugs, gestolen auto's en verdachte sujetten in huis, maar ze pakte haar biezen niet. Toen ze in 1989 met hem werd gearresteerd, loog ze tegen de rechter om Dutroux te beschermen. Ze kreeg twee jaar cel. Ze kreeg nóg twee kinderen met hem, in de volle wetenschap dat hij intussen andermans kinderen verkrachtte. Hij vermoordde een kompaan die te veel wist, en die hij een erfenis afhandig wilde maken.

Hij vertelde haar dat toen ze net in het ziekenhuis was bevallen, waar ze alleen, dubbelgeklapt van de weeën, met de twee jongens naartoe was gereden. Ze hielp hem om de kelder te verven, waar hij later zes meisjes opsloot. Toen die meisjes daar zaten, stak ze geen vinger naar ze uit. ,,Ik wilde er niets mee te maken hebben. Sloot me ervan af.'' Toen Julie en Mélissa (beiden acht jaar) in de kelder zaten, en Dutroux in de gevangenis was, ,,durfde ik ze geen eten te brengen, zoals Dutroux had gevraagd. Ik was bang dat ze me als wilde beesten zouden verscheuren.'' Toen Dutroux uit de gevangenis kwam, overleden de meisjes. Eerst Julie. ,,We stonden in de keuken. Ik vroeg: 'Waar is ze?' 'Daar', zei Dutroux. En wees naar de vriezer.'' Toen Melissa ook dood was, reed Martin voor hem uit, vuilniszakken achterin. Daarin zaten de lijken. Hij begroef ze in een tuin.

,,Ik neem de verantwoordelijkheid op me voor wat ik heb gedaan'', zei Martin in de doodstille rechtbank. ,,Maar Dutroux is óók verantwoordelijk. Als hij zegt dat hij meisjes ontvoerde om ze aan een `netwerk' te leveren, dat hij ze in de kelder opsloot om ze te beschermen tegen dat netwerk, en dat hij ze niet heeft vermoord, geloof hem dan niet. Hij manipuleert u zoals hij dat met mij heeft gedaan. Hij heeft dat allemaal zelf gedaan. Voor zijn eigen gerief.'' Naast haar zat Dutroux stoïcijns aantekeningen te maken. Hij noemt haar `Martin' – zij heeft het over `Dutroux'. Afstandelijk, zoals het in het dossier staat. `De vrouw van' heeft nu gesproken. Ze rakelde de meest sinistere details op. Maar ze blijft een totale abstractie.