Spaans Hof erkent stilte als grondrecht

Geluidsoverlast is een schending van de fundamentele rechten van de Spanjaarden. Het Spaanse Constitutionele Hof publiceerde gisteren een uitspraak die op een culturele omslag wijst in veruit het rumoerigste land van Europa. De raadsheren besloten dat herrie een inbreuk betekent op het persoonlijke recht op intimiteit en fysieke gezondheid, zoals die vastliggen in de grondwet. De uitspraak vormt een belangrijk handvat in de strijd tegen burengerucht, straatlawaai en café-overlast.

Het Constitutionele Hof, de gerechtelijke instantie die juridische geschillen toetst aan de normen van de Spaanse grondwet, deed zijn uitspraak in een klassiek geval: herrie van een kroeg. De eigenaar van pub Belfast in Gijón (Asturië) was in beroep gegaan tegen een boete van 300 euro die hem in 1998 was opgelegd omdat zijn dranklokaal om vier uur 's nacht 50 decibel aan muziek en ander rumoer produceerde, bijna twee maal zoveel als in de lokale verordening was toegestaan.

Omdat Spanje pas sinds eind vorig jaar herrie wettelijk als een schadelijke milieufactor erkent, deed de kroegbaas een beroep op het ontbreken van een wettelijke norm die overtreden was. Daarin gaf het Hof de man ongelijk door het toepassen van een juridische kunstgreep. Een wet tegen `atmosferische vervuiling', waarvan iedereen tot dusver had aangenomen dat hij bedoeld was tegen uitlaatgassen, werd tevens van toepassing verklaard op herrie. Volgens het Hof is geluid immers eveneens een ,,vervuilende factor'' die ,,risico's, schade of overlast voor personen'' meebrengt.

De uitspraak betekent een aardverschuiving in een land waar het recht op herrie tot voor kort leek te behoren tot de meest fundamentele verworvenheden. Spanjaarden houden ervan hun omgeving luidruchtig van hun aanwezigheid op de hoogte te houden. Volgens studies behoren de Spanjaarden wereldwijd tot de grootste herriemakers in de vorm van muziek, getoeter, televisies, radio's en luidkeels gevoerde gesprekken in openbare gelegenheden.

Wie daartegen in het geweer komt, ontmoet doorgaans onbegrip of regelrechte woede. De Iers-Spaanse schrijver Ian Gibson die in een documentaire over Spanje een ironische opmerking had gemaakt over burengerucht, zag zich genoodzaakt daarna te verhuizen.

Niettemin moest hij als hispanofiel erkennen dat herrie nu eenmaal onlosmakelijk verbonden is met de Spaanse volksziel. ,,Als de herrie verdwijnt, bestaat Spanje niet meer'', aldus Gibson.